Het woord ‘deviance’, afwijking, wordt meestal uitsluitend gebruikt om datgene aan te duiden dat in negatieve zin afwijkt van de norm. Dat geeft aardig weer hoe sterk wij vaak gefocust zijn op het negatieve. Sinds enige jaren is er een groep mensen bezig met een benadering die zij positive deviance noemen.
De Amerikaanse hoogleraar Eric Abrahamson heeft enige tijd geleden een boek geschreven getiteld ‘Change without Pain’. De veelbelovende ondertitel is: How managers can overcome initiative overload, organizational chaos, and employee burnout.
Abrahamson stelt dat veranderen nodig is maar dat dit niet per se gepaard hoeft te gaan met pijn. Hij propageert een aanpak van creative recombination die haaks staat op de creative destruction benadering die vaak wordt gebezigd. Terwijl creative destruction zich richt op het volledig nieuw uitvinden richt creative recombination zich op het hergebruiken van het bestaande.
Toen David Maister vele jaren geleden bij Harvard Business School ging werken als assistent professor was hij onzeker over zijn functioneren. Hij kwam niet goed uit de verf en hoopte dat dit bij zijn collega’s niet zou opvallen. Op een dag klopte een senior collega op zijn deur en het volgende korte gesprekje vond plaats.
![]()
“Change is happening all the time….Our role is to identify useful change and amplify it.”
- Gregory Bateson
Op managementsite.net staat een prikkelend artikel van Koen Perik met als titel Van de wal in de sloot met ERP en BSC. Koen beschrijft hoe het invoeren van systemen soms meer schade dan voordeel oplevert. Hij heeft het over instrumenten die gekoppeld zijn aan Financial control maar zijn betoog kan evengoed worden gehouden over andere managmentinstrumenten zoals competentiemanagement, customer relationship management systemen, trainingen klantgerichtheid en noem maar op.
Wanneer wij managers training in de oplossingsgerichte methode dan merken we vaak dat zij de positieve uitzonderingen techniek vaak als een van de meeste bruikbare en direct toepasbare dingen zien. Kort gezegd komt het hierop neer: bij problemen die zich voordoen ga je op zoek naar omstandigheden waarin het probleem minder aanwezig was en waarin het iets beter ging. Deze situatie bevat vaak de sleutel voor de oplossing van het probleem.
Hier is een voorbeeld om dit te verduidelijken:
Deze week publiceerde menscentraal.nl. een artikel van mij over een fenomenaal bedrijf, Southwest Airlines. Dit bedrijf is het meest succesvolle beursgenoteerde Amerikaanse bedrijf in de periode 1972-2002 (bron: Money magazine). Wat verklaart het succes van Southwest? Heeft dit bedrijf snoeihard gestuurd op aandeelhouderswaarde? Of was het iets anders?
Hoe kan men het oplossingsgerichte perspectief gebruiken bij kwaliteitsbeleid?
Op deze site blogt Coert Visser over de toepassing van de oplossingsgerichte benadering in organisaties.
