Over onderzoek van Ap Dijksterhuis, hoogleraar sociale psychologie aan de Universiteit van Amsterdam, schreef ik eerder al eens dit berichtje. Hij heeft nu een boek geschreven met als titel ‘Het slimme onbewuste‘. Ik verheug me er bijzonder op dit boek binnenkort te kunnen lezen. Hier en hier kun je er iets meer over lezen.
Plaats/Stem op NUjij.nl
Send a friend
Print artikel
17 reacties op “Nieuw boek: Het slimme onbewuste (Ap Dijksterhuis)”
[...] het nieuwe boek van Ap Dijksterhuis (dat ik eerder hier al noemde), kwam ik een interessant experiment met serveersters in een restaurant tegen dat een aardig licht [...]
Beste lezers, Onlangs heb ik het boek “Het slimme onbewuste: Denken met gevoel” van Ap Dijksterhuis gelezen. Naar mijn mening een erg interessant en goed toegankelijk boek. Ap Dijksterhuis heeft een spontane, prettige schrijfstijl en het lukt hem als geen ander om de lezer te boeien. De onderwerpen en onderzoeksresultaten die hij in zijn boek beschrijft gaan ons allemaal aan. Het boek geeft een andere kijk op het bewustzijn en haalt het onbewuste uit het verdomhoekje. Moet u dit boek nu kopen of niet? Ach, ik laat die beslissing verder graag aan uw onbewuste over…
Beste Maurits, Het boek is goed he? Het is ook al erg goed verkocht trouwens. Ik onderstreep je impliciete koopadvies….
Ik heb het boek ook gelezen en ben aanzienlijk minder enthousiast. Vooral vanwege de vooringenomenheid van de schrijver, die daarom nogal eens minachtend uithaalt naar andersdenkenden. Hij ontneemt daarmee zichzelf de kans breder waar te nemen dan hij nu doet. Bovendien is hij van tijd tot tijd slordig in zijn interpretaties. Zo beweert hij dat verdringen niet kan omdat dan datgene wat verdrongen moet worden zich extra sterk aandient. Dat zal zo zijn voor zaken die niet verdrongen worden, maar dat wil niet zeggen dat er niet verdrongen kan worden, want waar dat wel lukt, dienen de te verdringen zaken zich niet meer aan. Dat hij mensen die geloven rigide noemt getuigt van minachting en gebrek aan kennis en inzicht. Daarmee ziet hij zijn eigen bekrompenheid over het hoofd en dat is jammer. Zijn eigen keuze voor een materialische interpretatie van de werkelijkheid en de daaruit voortvloeiende overuiging dat de hersenen producent zijn van (on)bewustzijn is vooralsnog een aanname en dus een geloof en niet een onomstotelijke waarheid. Er is veel voor te zeggen om de hersenen als receptief te zien in plaats van productief. Ingewikkelde materie, maar zeker niet zo duidelijk beslist als Dijsterhuis ons wil doen geloven.
Verder heeft hij nergens het onbewuste gedefinieerd, maar als ik hem goed begrijp gaat het bij hem over de niet steeds bewust beschikbare kennis. Dat is nog niet het hele onbewuste, als je tenminste aanneemt dat verdringing wel mogelijk is. Ik neem dat aan omdat ik het ook meen waar te nemen, bijvoorbeeld daar waar het minderwaardigheidscomplex zich kan aandienen als grootheidswaan. Europa heeft daar de vorige eeuw flink onder geleden.
Van Hanegem doet het goed als hij zijn baan aanneemt bij Feijenoord op basis van een goed gevoel. Maar dat gevoel kan ons ook bedriegen en verleiden tot foutieve beslissingen. Zo zullen nogal wat dictators hun beslissingen nemen op grond van een goed gevoel en doet ook de beul zijn werk omdat hij ervan geniet, maar dan kan enige kritiek wellicht op zijn plaats zijn. Makkelijke voorbeelden die me weinig duidelijk maken.
Al met al een wat slordig boek.
Beste Janta,
Bedankt voor uw reactie op mijn bericht over het Slimme onbewuste. We zijn het blijkbaar niet eens over het boek. Ik had al vrij veel gelezen over deze materie en vind het boek wel overtuigend. Ik kan mij voorstellen dat u meer onderbouwing zoekt. Inmiddels heb ik ook het boek Social Psychology and the unconscious bemachtigd. Dijksterhuis schrijft hier, samen met Tanya Chartrand en Henk Aarts, een sterk hoofdstuk in met als titel Effects of priming and Perception on social behavior and goal pursuit. Als u een diepgaandere en meer wetenschappelijk onderbouwde verhandeling over dit onderwerp wilt lezen (het genoemde boek is meer populair van stijl) dan raad ik dit hoofdstuk aan.
Met vriendelijke groet,
Coert Visser
Beste Coert Visser,
Bedankt voor je reactie.
We zijn het inderdaad niet eens over het boek, hoewel ik niet weet waarom niet, want daar zegt u niets over. Ik vind het boek dermate matig dat Dijksterhuis me niet bepaald uitnodigt me verder in zijn benadering te verdiepen.
Ook al schrijf je populair, dan nog moet je secuur en respectvol zijn en dat is hij niet.
Wat voor mij van belang is in de discussie is dat de visie op de hersens als bewustzijnsproducerend een aanname is en geen glashard gegeven. Als je eenmaal bent ingestapt dan moet je verder mee, dat snap ik wel, maar ik kan niet instappen bij die manier van denken, want dat is het voor mij wel: een manier van denken.
Ik kan zoveel noemen, maar dan moet ik het boek naast me leggen. Lijkt me ook niet zo zinvol in dit verband.
Met vr. groet,
Janta
Beste Janta, Dat lijkt me wijs. Ieder zijn meug. Bedankt voor uw reactie.
Met vriendelijke groet,
Coert Visser
http://www.m-cc.nl
Beste mensen, Heb het boek ook gelezen en blijf met heel wat vragen achter. Eén conclusie uit het boekt bvb. gaf aan dat we de speelbal zijn van priming, wat ik uit eigen ervaring wel kan bevestigen. Maar anderzijds, wanneer een mens planmatig of stapsgewijs een algoritme doorloopt (met enige discipline) 'verzet' hij of zij zich toch tegen deze onbewuste neigingen? Is dat dan niet het 'bewust'? Het komt me voor dat het 'bewuste' wordt gereduceerd tot 'de subjectieve ervaring', wat als heel waardevol (terecht) wordt aangemerkt. Maar wat met iemand die studeert? Die bvb. een wiskundig bewijs levert? Wat in hem is op dat moment aan het werk? Het on-bewuste? Volgens mij is dat, wat wij onderscheiden van 'het onbewuste', datgene wat zich kan houden aan algoritmen, die redelijk bedacht zijn? Enfin, voor de rest, een interessant boek, maar met grote consequenties:geen vrije wil, je bent wie je bent door je onbewuste, en jijzelf hebt er dus geen invloed op???? Waar dan met de verantwoordelijkheid? Maw, heel interessante conclusies, maar zeer moeilijk te linken en te plaatsen binnen het referentiekader dat we reeds hebben over hoe we denken over mensen en onszelf.
Beste Maarten, dank je voor je interessante reactie. Ik zou als schrijver niet ontevreden zijn als iemand zo actief doordenkt en zulke interessante vragen stelt na lezing van mijn boek. In mijn ogen doet een goed populair wetenschappelijk boek dit. Het bewerktstelligt niet dat al je vragen verdwijnen maar zet je aan het denken. Wellicht is het hoofdstuk uit het Amerikaanse boek dat ik eerder noemde (Effects of priming and Perception on social behavior and goal pursuit) voor jou wel interessant om te bekijken? Het gaat een stuk dieper dan dit populair wetenschappelijke boek. Nogmaals dank voor je reactie.
Groeten,
Coert Visser
http://www.m-cc.nl
ok, bedankt Coert. Ik zal er zeker naar op zoek gaan, want het onderwerp boeit me zeker. Ik las reeds al wat over priming in het studieboek van Roos Vonk, dat heet: cognitieve sociale psychologie. De stijl van Ap Dijksterhuis in zijn boek 'Het Slimme Onbewuste' kwam me dus in eerste instantie dus nogal 'gericht op een breder publiek' over, zeg maar. Dus zeker aangenaam om hier wat andere verwijzingen mee te krijgen.
Mocht je het gaan lezen, zou dan nog even willen laten weten wat je er van vond? Ben benieuwd…
Als ik het te pakken krijg, wil ik zeker nog reageren. Zal dan wel nog effe duren. Trouwens, wellicht kende je deze link al, maar als je graag leest: http://www.unconsciouslab.com/index.php?page=Publications&subpage=By%20author
Bedankt, ik kende de link nog niet
[...] het nieuwe boek van Ap Dijksterhuis (dat ik eerder hier al noemde), kwam ik een interessant experiment met serveersters in een restaurant tegen dat een aardig licht [...]
Nieuw onderzoek wijst uit dat we toch beter bewuste beslissingen kunnen nemen:
http://www.kennislink.nl/publicaties/niks-onbewust-denkproces-de-eerste-indruk-telt
bedankt Maarten! ik ga het lezen
Het is een boeiend boek! Het onderbewuste heeft een zeer belangrijke positie gekregen in onze mentale vermogens.
Echter, m.i. is het bewuste nu ver op achterstand gezet.
Dank zij dit bewuste en de (bewuste) experimenten heeft de schrijver dit boek over het slimme onder bewuste kunnen schrijven!
Het bewuste legt dus toch wel wat meer gewicht in de schaal.