Vorige week gaf ik een presentatie over de oplossingsgerichte aanpak voor een interne audit dienst van een grote organisatie. ‘s Middags volgden workshops. In de pauze schoot een van de deelnemers mij aan en vertelde me dat hij al die positieve veranderbenaderingen wel nuttig en aantrekkelijk vond maar ook wat eenzijdig omdat ze problemen niet serieus nemen.
Ik gaf hem gelijk. Veel positieve benaderingen schijnen het bestaan van problemen te ontkennen. Er worden dingen geroepen als “Problemen bestaan niet! Er zijn alleen maar uitdagingen”.
De oplossingsgerichte aanpak is hierin anders. Het bestaan van problemen wordt niet miskend maar onderkend. Problemen worden gezien als aanleidingen om iets te gaan veranderen. Dat oplossingsgericht werken bijzonder weinig aandacht besteedt aan het analyseren van problemen betekent dus niet dat problemen weggewuifd worden!
Het volgende artikel, dat vrijwel continu een van de meest gelezen artikelen op mijn site is, gaat hierover. Het artikel gaat in op de nadelen van probleemanalyse en probleemontkenning en pleit voor probleemonderkenning.
Het probleem van probleemanalyse
Enkele jaren terug was het ook een hype in de ICT-wereld: je spreekt niet over een probleem, maar over een uitdaging. Dat vond ik toen al flauwekul en die mening is nog onveranderd. Wanneer je onderkent dat je een probleem hebt, geef je daarmee aan, dat je de noodzaak begrijpt er iets mee te moeten. Het afzwakken tot een uitdaging, impliceert een bepaalde vrijheid in het wel of niet handelen. Er werd toen ook een workshop aangeboden: ‘niet dippen, maar dimmen’ (niet denken in problemen, maar denken in mogelijkheden). Een goed uitgangspunt, maar een ‘uitdaging’-invulling. Dus daar kon ik weinig mee.
Het artikel over probleemanalyse was heel herkenbaar en sluit erg aan bij de wijze waarop ik problemen aanpak. Onderken het probleem en verken de mogelijkheden hier iets aan te doen en soms is het nuttig te weten, hoe het probleem ontstaan is. Maar laat het nooit bij een analyse alleen.