NOAM Trainingen
Fragment uit Paden naar oplossingen
Coaches hebben ook vaak te maken met cliënten die op suggestie of aandringen van bijvoorbeeld hun leidinggevende in coaching gaan. In de oplossingsgerichte benadering noemt men dit soort cliënten meestal gestuurde cliënten. Bij gestuurde cliënten is het vaak belangrijk om, vooral in het begin van een coachingstraject, expliciet aandacht te besteden aan de aanleiding voor de coaching. Vaak is het belangrijk om nadrukkelijk onderscheid te maken tussen de doelen van de leidinggevende die de cliënt gestuurd heeft en de doelen van de cliënt zelf. Deze doelen hoeven namelijk bij gestuurde cliënten helemaal niet overeen te komen. Door expliciet onderscheid te maken tussen het perspectief en de doelen van de cliënt enerzijds en de doelen het perspectief van de leidinggevende anderzijds, is het voor de coach vaak mogelijk om de positie van de cliënt te erkennen en snel een vertrouwensrelatie tot stand te brengen.
Hier zijn enkele suggesties voor vragen die kunnen helpen om een gesprek met een gestuurde cliënt opgang te krijgen.
- Wiens idee was het dat je dit gesprek met mij hebt?
- Wat is volgens jou de reden waarom je hier bent?
- Wat is de reden dat …. vindt dat je hier moet komen?
- Wat denkt …. dat jij anders moet doen?
- Wat vindt … dat dit gesprek moet opleveren?
- Waaraan zou … merken dat dit gesprek nuttig is geweest?
- Wat denkt … dat het probleem is dat hij denkt dat je hebt?
- Wat vindt … dat jij moet doen om … ervan te overtuigen dat jij hier niet meer hoeft te komen?
- Wat zou … zeggen dat jij in ieder geval zou moeten veranderen?
- Hoe zou jij weten dat je genoeg hebt gedaan?
Tags: Boeken & artikelen, Coaching & advisering
4 Reacties
Hoi Cynthia,
Dank je voor je vraag; een begrijpelijke vraag, overigens. Ik heb op het moment weinig tijd om een antwoord te geven omdat ik op het punt sta om op vakantie te gaan (vannacht!). Mocht je het boek Paden naar oplossingen al hebben dan kun je er intussen al meer over lezen. En verder zal ik er ergens volgende week (na terugkomst) iets meer uitleg over geven.
Groeten,
Coert
Beste Cynthia,
Het is best moeilijk om dit goed op papier uit te leggen maar ik doe een poging. Ik hoop dat het helder wordt.
Het komt nogal eens voor dat gestuurde cliënten (in het Engels vaak aangeduid met de term involuntary clients) aanvankelijk geen eigen doel met de coaching hebben. In dat geval pas je de interventies toe zoals ze beschreven staan in boeken als PADEN NAAR OPLOSSINGEN: eerst sta je stil bij de aard een aanleiding voor het gesprek en bij de perceptie van de cliënt. Je sluit aan bij deze perceptie en werkt hiermee. Wanneer de cliënt aangeeft gestuurd te zijn en zelf geen nut te zien, of tegenzin te hebben tegen de coaching, probeer je erachter te komen wat zijn of haar goede reden is om TOCH te zijn gekomen (belangrijk is om dit welwillend onderzoekend te doen en niet confronterend). Het kan bijvoorbeeld zijn dat de cliënt zegt dat wegblijven voor het verplichte coachingsgesprek de zaak er voor hem toch alleen maar erger op maakt. Je toont begrip voor zijn of haar redenen en stelt de nuttigvraag (bijvoorbeeld: hoe kunnen we wat jou betreft de tijd zo goed mogelijk besteden?). Meestal komt de cliënt dan zelf met een doel dat op de een of andere manier gekoppeld is aan het doel van de stuurder zij het vaak wat negatief geformuleerd (bijvoorbeeld: ik wil het er wel over hebben over hoe ik van deze gesprekken af kan komen, of: ik wil wel wat tips over hoe ik ervoor kan zorgen dat mij leidinggevende ophoudt met zeuren). Dit soort opmerkingen is heel goed bruikbaar om verder te vragen (bijvoorbeeld: waarom zou je leidinggevende merken dat het niet meer nodig is om jou hierheen te sturen?). Wat je vaak ziet is dat al pratend de cliënt steeds constructiever en realistischer wordt en dat er steeds meer overlap ontstaat tussen het perspectief en de doelen van de stuurder en de cliënt. Voorbeelden kun je vinden in de dialogen in boeken als Paden naar oplossingen, Oplossingsgericht aan de Slag, Doen wat werkt, De kracht van oplossingen en dergelijke.
Soms hebben gestuurde cliënten WEL een eigen doel dat afwijkt van het doel van de stuurder (zie bijvoorbeeld pag 71 in Paden naar oplossingen. Je staat hier ook in het begin rustig stil bij de aard en aanleiding en het nut van het gesprek. De cliënt kan dat uitleggen dat hij een doel heeft en zijn leidinggevende een ander doel. Je overlegt dan met de cliënt over met welk doel hij of zij graag zou willen beginnen. In veel gevallen kiest de cliënt dan om te beginnen met het doel van de stuurder. Wanneer de cliënt wil beginnen met het eigen doel kun je zelf als coach het doel van de leidinggevende in het gesprek op een geschikt moment naar voren brengen (via bijvoorbeeld de eerder genoemde vragen). Wanneer de cliënt alleen zijn eigen doel noemt en jij hebt als coach van de stuurder een ander doel gehoord dan breng je dit uit eigen beweging in.
Ik hoop dat dit iets verheldert. Als toevoeging nog even: vooral erkenning en heel kleine stapjes nemen is vaak wat uitstekend werkt bij gestuurde cliënten.
Met vriendelijke groet,
Coert
http://www.m-cc.nl
[...] tijdje geleden schreef ik over gestuurde cliënten in coaching. Dit zijn cliënten die niet op eigen initiatief in coaching gingen maar op suggestie van (of in [...]
Beste Coert,
Een vraag naar aanleiding van bovenstaande vragen! Deze vragen zijn dus in eerste instantie vooral gericht op de doelen van de persoon (leidinggevende) die de cliënt heeft gestuurd. Hoe maak jij als coach vervolgens de overstap naar de doelen van de cliënt zelf? En hoe sla je een brug tussen de doelen van de cliënt en die van de persoon die hem/haar heeft gestuurd? Of ga jij vervolgens vooral aan de slag met de persoonlijke doelen en laat je de aanvankelijke aanleiding gaandeweg los?
Hartelijke groet,
Cynthia van der Zwan