In reactie op mijn post Swarm Intelligence – hoe is de intelligentie van de zwerm bruikbaar voor ons? stuurde Liselotte Baeijaert het volgende:
Wij gebruiken soms de regels van de zwerm: 1) ‘bots niet’, 2) ‘pas je snelheid aan aan je buur’ en 3) ‘beweeg je naar het midden, om coöperatieve (oplossingsgerichte) samenwerking in een team of organisatie te illustreren.
Dan staat 1)’bots niet’ voor respectvol samenwerken, altijd mensen eerst in hun kracht zien en tegemoet komen, of ‘always be soft on the people and hard on the facts’; 2) ‘pas je snelheid aan’: wees aandachtig op wat er in je omgeving gebeurt, luister en wees nieuwsgierig naar wat er speelt in je team, naar wat en wie belangrijk is voor mensen, naar nieuwe ideeën, toon interesse, spreek de taal van de andere, kijk ook naar hoe de bredere omgeving evolueert, de markt, de collega’s,… 3) ‘beweeg je naar het midden’; blijf je richten op je eigen beste plek in je team of organisatie, daar waar je het meest kan bijdragen én waar je je talenten kan inzetten.
Ik denk dat ik hiervan een prachtig voorbeeld heb.
We bezochten begin augustus een gespecialiseerd zorgbureau voor kind en gezin in Nederland. Ze heten ‘Talent’(!) (www.talentonline.nl) en richten zich op kinderen en jeugdigen met gedrag- en of psychiatrische problematiek en/ of een licht verstandelijke beperking. Ze hebben resoluut gekozen voor een oplossingsgerichte werking. Wellicht ken je hen wel. Ik wil je graag vertellen hoe ik de drie principes toegepast zag in deze organisatie:
1) bots niet: men vertrekt van de talenten van de kinderen en niet van de tekorten. Bij een intake wordt eerst gevraagd: waar ben jij goed in? Wat vind jij interessant? Volgens de interesses worden er clubjes opgericht (kleine zwermpjes in de grote zwerm waar talenten kunnen ontplooien en makkelijker erkend worden): de meidenclub, de voetbalclub, de theaterclub, de muziekclub. Ook is er een sterke erkenning naar de medewerkers toe en wordt er gekeken naar waar mensen goed in zijn. Er gaat enorm veel waardering uit naar iedereen die betrokken is bij de organisatie. Wie zich niet vindt in de werking van de organisatie komt op gesprek om te zoeken of zijn/haar talenten binnen die organisatie wel passen of niet en misschien dat dan afscheid wordt genomen, maar op een respectvolle manier.
2) pas je snelheid aan aan je buur: de ouders die op intake komen, krijgen heel veel aandacht en tijd. Als het twee uur duurt om kennis te maken, dan is dat zo. Ze worden ontvangen in een gezellige ruimte, in een gemakkelijke zetel en er wordt in de eerste plaats geluisterd naar hen. Marc en Marco (de initiatiefnemers), vinden dit van het allergrootste belang: dat er geluisterd wordt, de ouders en de kinderen zijn experten en hebben zoveel nuttige informatie over wat ze willen en over hoe wij hen het beste kunnen helpen. Die informatie is goud waard en willen ze niet missen. Ook de mensen van het secretariaat die de binnenkomende telefoons doen, luisteren vooral en nemen de tijd. Een belangrijke verwachting van de initiatiefnemers is dat de begeleiders samen met de kinderen dingen doen. Ze mogen bij wijze van spreken, niet ‘betrapt’ worden achter een computer, verslagen schrijvend maar ze moeten daar zijn waar de interacties plaatsvinden, nl. bij de kinderen. De initiatiefnemers hebben geen eigen bureau, ze zijn zelf overal aanwezig (desnoods met laptop) en nemen ook deel aan de activiteiten.
3) Beweeg je naar het midden: de organisatie blijft bewegen en groeien, zich aanpassen aan de vragen die op hen afkomen, ze bewegen zich op een organische manier naar hun beste plek in het speelveld van de zorgverlening, zonder dat dit op voorhand gepland werd. Zo beschikken ze nu ook over een restaurant en een soort onderhoudsdienst (tuinen,…), begeleid zelfstandig wonen enz. Ze blijven ook alert op wat er gebeurt binnen de sector om zich indien nodig ook snel te kunnen aanpassen.
Als je het verhaal hoort van Marc en Marco, dan kan je alleen je pet afzetten. Op vier jaar tijd tot zo’n unieke organisatie uitgroeien, met de bevlogenheid en de bescheidenheid die hen zo siert, en met de erkenning die ze uiten t.a.v. iedereen rond hen die ‘talent’ mogelijk maakt, dan zie je hoe de regels van de zwerm in actie werken.
