Mary is een docente op een vmbo school. Eén van haar nieuwe klassen heeft de naam een moeilijke klas te zijn. In het begin van het jaar is de situatie in de klas vrij rommelig. Mary besluit om heel duidelijk te maken wat ze van de leerlingen verwacht: gedraag je netjes, kom op tijd, neem je boek mee, doe je huiswerk, werk rustig en doe je best om goede cijfers te halen. Na verloop van tijd gaat het steeds beter Mary’s klas. Ze heeft duidelijk gemaakt wat ze verwacht van de leerlingen en de leerlingen lijken zich hier goed in te kunnen vinden. Na een half jaar gaat het echter langzaamaan weer iets minder goed. De leerlingen gedragen zich onrustiger, komen vaker te laat, zijn soms brutaal enzovoorts. Mary hoort van andere docenten dat dit in andere lessen ook speelt bij deze klas. Ze probeert het probleem op te lossen door streng op te treden. Ze eist stilte in de klas en corrigeert leerlingen als ze te ver gaan. Regelmatig stuurt ze leerlingen uit de klas. Deze aanpak lijkt echter maar matig te werken. De leerlingen verwijten haar dat ze veel te streng is en sommige leerlingen gedragen zich ronduit brutaal en vervelend.
Op een dag, aan het begin van de les, vraagt ze zich vertwijfeld af wat ze nou met deze klas aanmoet.
Ze zit voor de klas en zwijgt. De leerlingen gedragen zich druk en luidruchtig. Mary blijft zwijgen en minutenlang kijken naar wat er gebeurt. Op een gegeven moment beginnen sommige leerlingen aan Mary te vragen: “Mevrouw, waarom zegt u niets?” Mary weet echter nog steeds niet hoe ze de kinderen wil aanspreken en besluit te wachten en zwijgen tot ze weet wat ze moet doen. De drukte gaat nog wat door tot op een gegeven moment een paar kinderen hun boek pakken en beginnen te werken. Het wordt iets rustiger in de klas. Mary zwijgt nog steeds. Na nog eens 5 minuten begint het echt rustig te worden in de klas. Een enkeling praat nog maar de meeste leerlingen werken, sommige fluisteren zachtjes. Nog 5 minuten later is het bijna muisstil in de klas. Dan begint Mary te praten: “Ik was heel benieuwd of jullie goed wisten wat er van jullie verwacht werd in de klas. Ik was daar niet zeker van. Maar nu merk ik dat dat inderdaad zo is. Jullie werken allemaal goed en jullie zijn rustig. Jullie doen precies wat er van jullie verwacht wordt. Dat vind ik een heel goed teken.” Ze geeft enkele kinderen een paar specifieke complimentjes over hun gedrag. De leerlingen kijken Mary aanvankelijk wat verrast aan. Maar na korte tijd krijgt een aantal leerlingen een tevreden lach op hun gezicht. Mary heeft vanaf dat moment alle aandacht van de hele klas. Een leerling begint na een tijdje hardop te praten en wordt door zijn medeleerlingen gevraagd stil te zijn. De rest van de les verloopt erg rustig en plezierig. Mary is tevreden over hoe dit heeft gewerkt.
4 Reacties
Inderdaad in bovenstaande case wordt een methode beschreven (andersom intervenieren door T. Leary) die uitstekend werkt. Achterover leunen, zwijgen en je leerlingen (lees ook cursisten/medewerkers/kinderen) zelf verantwoordelijk te maken voor het oplossen van de situatie. Lastig om uit de oplossing of sturende rol te blijven want stilte voelt niet comfortabel en jij weet immers het beste hoe het anders of beter moet.
Helaas, hoe harder jij werkt (stuurt, oplossingen aandraagt, je eigen belang bevecht etc) , hoe meer de hakken in het zand gaan en dus opstandig gedrag je creeert. Als communicatietrainer vraag ik me steeds af of ik niet “te hard” werk en te veel aan het overtuigen ben.
Chantelle de Ruijter
GUTS trainingen
Met name op de laatste zin wil ik even reageren. Natuurlijk gun ik Mary haar “moment of glory”! Wat mij echter veel meer interesseert is het antwoord op de vraag: hoe vond de klas het? Mary slaagt er in op een nogal onvoorwaardelijke manier (hoewel mogelijk niet zo bedoeld) de leerlingen haar respect te betuigen. Wie zou dat kunnen weerstaan? Ik ben dan ook erg benieuwd, hoe Mary haar leerlingen verder heeft kunnen “meelokken” in de weg “naar boven” (excuses voor deze wat vreemde benadering). Maar als je niet of nauwelijks in jezelf gelooft, is het onvoorstelbaar belangrijk om te merken, dat een ander dat wél doet.
Beste John,
Ik denk dat respect (naast doelgerichtheid) inderdaad één van de belangrijkste ingredienten in dit succes(je) geweest is. Vermoedelijk heeft daar ook de verrastheid van de kinderen mee te maken; ze lijken het nauwelijks gewend te zijn zo te worden aangesproken, boosheid en verwijt is wat ze vaker ontmoeten.
Beste Chantelle, jouw reactie doet mij denken aan een uitspraak die ik ooit tegenkwam: “If you insist, I resist”. Soms werkt het beter om de bal even bij de ander(en) te laten liggen.
Beste Henk, dank voor je tip
mvg,
Coert Visser
Ik wil n.a.v. dit artikel graag attenderen op de film Dangerous Minds (1995) van John N. Smith, waarin Louanne Johnson haar militaire carrière en officiersaanstelling bij het leger beëindigt om haar droom te verwezenlijken en lerares Engels te worden. Ze wordt aangenomen bij de Northern California School waar ze een groep leerlingen onder haar hoede krijgt, die haar leven drastisch verandert. In deze film gaat het er nog wel wat steviger aan toe!