Gastbijdrage door Margreeth van der Kooij (@vdkooijconsult)
Een poos terug werd me door een nieuwe directeur van een basisschool gevraagd haar team te begeleiden. Door allerlei vervelende situaties in het verleden, waren ze vervallen naar een team dat weliswaar druk bezig was, maar waar samenwerken, inspiratie en innovatie ver te zoeken waren. Teamleden leefden ‘zo dicht mogelijk langs elkaar heen’. We besloten tot een intake met het hele team als voorbereiding op de tweedaagse die drie weken later zou plaatsvinden.
Tijdens de intake van anderhalf uur, vroeg ik de teamleden eerst of er iets was wat ze van mij wilde weten en dat hun vertrouwen kon helpen in mijn begeleiding en het nut ervan. Onbewust oplossingsgericht vroegen ze naar succesvolle ervaringen van mij in soortgelijke situaties. Die antwoorden hielpen. Vervolgens vroeg ik ze op een post-it te schrijven wat hen ooit gedreven had om het onderwijs in te gaan, op een tweede post-it wat hen nog steeds motiveerde om elke dag weer voor de klas te staan. Teamleden waren uitermate geboeid door de waarden die ze gemeenschappelijk hadden. Het waren waarden waar ze zich allemaal hardop aan konden verbinden.
De volgende ronde was de beantwoording van de vraag: “Van wat in de huidige situatie heb je vooral last en hoe heb je er last van?” Deze werd eerst individueel in steekwoorden opgeschreven en toen plenair gedeeld. Met name de tweede helft van de vraag bleek te helpen. Het helpt mensen om uit de vaagheid te komen en concreet te worden. Iemand zei: ‘Maar als je het zo beschrijft is het niet meer hopeloos, dan is er iets aan te doen!’
We zetten de sessie voort met opnieuw een post-it ronde. Individueel of in tweetallen bogen de teamleden zich over de vraag: “Stel, jullie werken inspirerend samen en jullie zijn succesvol in het realiseren van de opbrengst die jullie de leerlingen en hun ouders beloven. Wat zijn dan de belangrijkste kenmerken van jullie als team?” De antwoorden kwamen op een gele post-it. Op een tweede post-it kwam het antwoord op de vraag: “Waaraan zou je vooral merken dat jullie dat gerealiseerd hebben?” De teamleden werden steeds actiever, er was merkbaar meer energie.
De laatste ronde in deze anderhalf uur was de ‘stiekeme ronde’ (met dank aan het voorbeeld dat ooit in de nieuwsbrief stond). Ik vroeg ze allemaal na te denken over de eerste stap die ze zelf zouden kunnen zetten om dat ‘wensteam’ uiteindelijk te realiseren. Om dat op te schrijven kregen ze een mooi gekleurd kaartje, maar nu met de boodschap de tekst helemaal geheim te houden. Het kaartje ging in een enveloppe. Niemand laten lezen! In plaats daarvan gewoon in de praktijk brengen wat er op staat en tussen deze intake en de tweedaagse de collega’s goed observeren om erachter te komen wat hun voornemens zijn. Er onstond zelfs pret in het team!
De sfeer tussen intake en tweedaagse bleek sterk verbeterd. Tijdens de tweedaagse, was het elkaar professioneel en collegiaal aanspreken een belangrijk onderwerp. We maakten gebruik van de tijdens de intake gevonden gemeenschappelijke waarden bij een variant op de complimentenmuur: “Welk gedrag herken je bij je collega’s als passend bij jullie waarden? ” De uitslag van de observaties over het geheime voorgenomen gedrag kwamen erbij.
Groot was de verbazing dat iedereen hiermee al prachtige positieve feedback had gegeven volgens de basisregels voor het professioneel en collegiaal aanspreken: de feedback moet gaan om concreet gedrag in relatie tot het realiseren van de teamopdracht/leven van de kernwaarden. De stap naar de feedback op ongewenst gedrag was niet moeilijk meer. Met toenemend enthousiasme werd in drietallen gewerkt aan de opdracht: A vraagt: “Wat in onze samenwerking staat jou in de weg om onze gewenste resultaten te bereiken, wat zou ik kunnen doen om die samenwerking te verbeteren?” B geeft antwoord. A reageert met ja, ja mits, of een beargumenteerd nee. De vrouw die niet had geslapen van het idee dat ze tijdens de tweedaagse zouden oefenen met elkaar aanspreken, was misschien wel degene die met de grootste passie en zorgvuldigheid met deze oefening bezig is geweest!
Eemster, 10 mei 2012
Margreeth van der Kooij
Tags: begeleiding, casus, complimentenmuur, feedback, intake, Margreeth van der Kooij, oplossingsgericht, post-it, samenwerking, stiekem, team, vragen
3 Reacties
Dag Margreeth,
Mooie casus met korte werkvormen waarbij je consequent als vertrekpunt het denken vanuit kracht en mogelijkheden neemt.
Groet,
Een pareltje dit voorbeeld!
Heldere stappen die vanaf de start (‘wat wil je van mij weten’ omzetten in ‘vertrouwen dat wordt ingezet voor de begeleiding’) tot de afsluitende ‘stiekeme ronde’ realiseren dat beweging en antwoorden uit het team zelf ontstaan.
Ik maak graag gebruik van je werkvormen en ‘vragen’ (en de dijk aan ervaringen die daaronder liggen).
Dank Margreeth!
Inspirerende situatie. Zeker de “stiekeme ronde” is een mooie vervolgstap.
Dank voor de deze mooie casus.