Een tijdje geleden schreef ik het bericht 10 misvattingen over oplossingsgericht werken. Ik kreeg een paar verzoeken om iets meer uitleg te geven over elk van de genoemde punten van dit lijstje. Ik begin misvatting nr. 1 “In oplossingsgerichte gesprekken is het niet zinvol om over problemen te praten”.
Oplossingsgerichte gesprekken gaan meer over oplossingpraten dan over probleempraten
De oplossingsgerichte aanpak heeft duidelijk een positieve richting. Oplossingsgerichte coaches helpen hun cliënten om een helder beeld te vormen van wat ze willen bereiken en faciliteren het proces van het bouwen van oplossingen. Hier is een voorbeeld van een oplossingsgerichte coach continu helpt om de focus van het gesprek te verschuiven van negatief naar positief: Past present future X negative positive. Een manier om uit te leggen hoe oplossingsgerichte gesprekken werken is door middel van het onderscheid tussen probleempraten en oplossingpraten. Steve de Shazer, één van de ontwikkelaars van oplossingsgerichte therapie, zei ooit: “”Probleempraten schept problemen, oplossingpraten schept oplossingen!” Kort gezegd is het idee achter deze stelling dat het stellen van vragen over hoe en waarom problemen zijn ontstaan onbedoeld kan leiden tot meer gepraat over problemen. Vragen naar wie wat fout deed en waarom is inderdaad riskant. Mensen zouden deze vragen kunnen interpreteren als een aanval en ze zouden er defensief en vijandig van kunnen worden. Ook kan het zoeken naar oorzaken van problemen leiden tot een escalatie omdat je wel door kunt blijven gaan met het vragen waarom dingen verkeerd gingen. Wanneer probleempraten maar door- en doorgaat kan het zijn dat de moed de cliënt in de schoenen zinkt.
Maar praten over problemen is geen taboe en kan zeker nuttig zijn
Je kunt met recht stellen dat oplossingsgerichte coaches zich meer richten op oplossingpraten dan probleempraten. Maar het is niet waar dat er in oplossingsgerichte gesprekken geen plaats is voor het praten over problemen. Insoo Kim Berg, ook een medeontwikkelaar van oplossingsgerichte therapie, zei ooit: “Dat ik oplossingsgericht ben, betekent echt niet dat ik probleemfobisch ben”. Om tenminste twee redenen kan het heel nuttig zijn om te praten over problemen. De eerste reden is dat het helpt om iets te leren over hoe cliënten hun situatie zien en om hen ruimte te bieden om hun mening te geven en hun gevoelens uit te drukken. Hierdoor is het gemakkelijk voor cliënten om zich serieus genomen te voelen wat helpt om een goede samenwerking tot stand te brengen. De tweede reden is dat het de cliënt helpt om heel specifiek te bepalen waar het gesprek zich op zou moeten richten. Wanneer cliënten uitleggen wat het probleem is en hoe het een probleem is voor hen dan kan dit helpen om een helder beeld van de gewenste situaties te vormen. Dit bericht geeft een voorbeeld van hoe oplossingsgerichte coaches helpen om de aandacht van het negatieve naar het positieve te verleggen: Redirecting attention from negative to positive in 3 small steps (P®C®O).
Hoe je praat over problemen bepaalt hoe nuttig het is
Het is goed om te beseffen dat verbetering vaak start met het onderkennen van een gevoel van ontevredenheid. Wanneer we ontevreden zijn en we begrijpen waarover we precies ontevreden zijn hebben we een reden om te beginnen met het denken over hoe we zouden willen dat dingen anders zouden zijn en om te beginnen met het zoeken naar oplossingen. In die zin kan het praten over problemen uiterst nuttig zijn. Het kan heel nuttig zijn om te vragen wat het probleem is en hoe het een probleem is. Maar het soort probleempraten dat vaak minder nuttig is, is het vragen naar waarom het probleem er is en wat of wie het veroorzaakt heeft.
Tags: oplossingsgericht, psychologie, Solution-focused
2 Reacties
[...] 1) in oplossingsgerichte gesprekken is het niet zinvol om over problemen te praten [...]
[...] 1 "In oplossingsgerichte gesprekken is het niet zinvol om over problemen te praten"[...]) ManagementSite Netwerk Tweet Laatste [...]