NOAM trainingen – Vooruit in oplossingsgericht werken
Hier is nr. 10 van mijn 10 misvattingen over oplossingsgericht werken: “om oplossingsgericht te werken moet je een positivo en een softie zijn”.
Leidt zoveel begrip niet tot minder bereidheid om te veranderen?
Wanneer mensen een oplossingsgericht gesprek observeren dan krijgen ze soms de indruk dat de aanpak zacht en idealistisch is. Deze indruk kan ontstaan door het geduld en begrip waarmee oplossingsgerichte coaches hun cliënten bejegenen. Ze confronteren hen niet en tonen veel begrip voor cliënten zelfs wanneer deze dingen zeggen en doen die niet zo constructief lijken. Wanneer mensen dit zien dan kan het zijn dat ze zich zorgen gaan maken of zoveel begrip en geduld de bereidheid van de ander om te veranderen en zich aan te passen aan anderen niet zal doen afnemen.
Paradox: je serieus genomen voelen opent je
Maar er is een paradox in het spel. Wanneer coaches geen begrip voor het perspectief van cliënten opbrengen dan voelen deze cliënten zich al gauw minder serieus genomen en kan het zijn dat ze defensief of boos worden. Dit kan ertoe leiden dat ze minder bereid worden om samen te werken met de coach. Wanneer coaches waarderend en begripvol zijn is de kans groot dat het omgekeerde gebeurt: cliënten voelen zich serieus genomen, voelen zich veilig en zijn meer geneigd om met de coach samen te werken. Hierdoor kunnen ze meer open worden om na te denken over de vragen en de subtiele suggesties van de coach.
Begrip kan hand in hand gaan met resultaatgerichtheid
Begrip en waardering uiten hoeft niet te betekenen dat we onze resultaatgerichtheid verliezen. In tegendeel, het maakt het gemakkelijker om ons te blijven richten op resultaten, hoe tegenintuïtief dit ook klinkt. Geduldig en begripvol zijn is geen teken van zwakte maar eerder van kracht. Het laat zien dat je niet bang bent om je resultaatgerichtheid te verliezen door je te verdiepen in het perspectief van de ander.
Gerichtheid op positief gedrag
In aanvulling hierop is het zo dat oplossingsgerichte coaches niet primair gericht zijn op emoties in het gesprek. Hoewel emoties een nuttige rol kunnen spelen in het oplossingsgerichte proces stellen oplossingsgerichte coaches vragen en geven zijn reacties die gericht zijn op positief gedrag in de toekomst, in het heden en in het verleden. Ook is het zo dat oplossingsgerichte coaches niet echt positivo’s of idealisten genoemd kunnen worden. In plaats van de aandacht van cliënten te richten op een idealistische toekomst zijn oplossingsgerichte coaches vaak pragmatisch en bescheiden. Ze kunnen bijvoorbeeld vragen stellen als: “Hoe zou je merken dat je situatie iets beter is geworden?”, “Wat zou acceptabel zijn voor jou?”, “Welke kleine stap zou je kunnen zetten?”. De focus is gericht op het realiseren en opmerken van kleine verbeteringen en niet op perfecte of ideale situaties.
De aanpak is niet soft
In 2004 interviewde ik oplossingsgerichte pionier Insoo Kim Berg en vroeg haar: “Sometimes people think that the solution focus is touchy-feely. What do you think about that?” Zijn antwoordde: “People might get that impression of touchy-feely because the way you phrase your interventions softens so much. It is very helping and understanding. But it is also very goal oriented. And it is not touchy-feely.”
[...] om oplossingsgericht te werken moet je een positivo en een softie zijn if (typeof(et_ord)=='undefined') et_ord=Math.floor(Math.random()*10000000000000000); if [...]