Hier is nr. 6 van mijn 10 misvattingen over oplossingsgericht werken: “Oplossingsgericht werken is fundamenteel anders dan alle andere coachingsaanpakken”.
Oplossingsgericht werken wijkt af van de dominante veranderbenaderingen
Ik denk dat we gerust kunnen stellen dat oplossingsgericht werken in enkele opzichten duidelijk afwijkt van dominante aanpakken van coaching en probleemoplossing. Enkele in het oog springende verschillen zijn de volgende: 1) oplossingsgericht werkenden zoeken in het algemeen niet naar oorzaken van problemen en proberen niet een diagnose van problematisch gedrag op te stellen maar helpen cliënten om positieve doelen te construeren en helpen hen om vooruit te komen in de richting van die doelen, 2) oplossingsgericht werkenden geven in het algemeen geen adviezen maar helpen cliënten om zelf oplossingen te vinden die geworteld zijn in hun ervaringen, 3) oplossingsgerichte werkenden sturen niet aan op een veranderproces volgens een van te voren bepaalde blauwdruk maar in plaats daarvan op een kleine stappen aanpak die kan worden beschreven als een testen-en-leren aanpak.
Oplossingsgericht werken overlapt met andere aanpakken
Hoewel oplossingsgericht werken niet behoort tot de ‘mainstream’ coachings- en veranderaanpakken en relatief nog weinig bekend is is de aanpak niet uniek. Een belangrijke inspiratie voor de oplossingsgerichte aanpak kan bijvoorbeeld worden gevonden in het werk van Milton Erickson die ook een belangrijke inspirator voor NLP is geweest. Hoewel ik niet zo goed bekend ben met NLP heb ik van verschillende mensen begrepen dat deze aanpak in verschillende opzichten overlapt met de oplossingsgerichte aanpak. Een ander voorbeeld is appreciative inquiry. Deze aanpak heeft zich ongeveer in dezelfde periode ontwikkeld als oplossingsgericht werken en lijkt er in verschillende opzichten ook op. Net als oplossingsgericht werken was deze aanpak, onder andere, geïnspireerd door het sociaal constructionisme. Een laatste voorbeeld is positieve psychologie wat verschillende principes deelt met oplossingsgericht werken. Positieve psychologie heeft zich iets later ontwikkeld dan de andere aanpakken en is wellicht deels op deze aanpak gebaseerd. Maar het is zeker zo dat de positieve psychologie mede gebaseerd is op ontwikkelingen binnen de psychologie zoals gezien kan worden aan voorlopers zoals het werk van Mihaly Csikszentmihalyi over flow.
Redenen voor deze overlappingen
Ik denk dat er twee redenen zijn waarom aanpakken zoals oplossingsgericht werken niet helemaal uniek zijn. Een reden is dat goede ideeën vaak tegelijkertijd opkomen en zich ontwikkelen op verschillende plaatsen. Vaak lijkt de tijd rijp voor een bepaalde manier van denken. Een andere reden is dat wanneer aanpakken zich ontwikkelen zij elkaar beïnvloeden. Ik ben er van overtuigd dat dat pioniers van elk van deze bovengenoemde aanpakken tot in zekere mate op de hoogte waren (/zijn) van elkaars werk. Steve de Shazer, bijvoorbeeld, heeft het werk van enkele NLP pioniers gelezen en aanbevolen. Een ander voorbeeld is motivational interviewing wat opkwam vanuit de medische praktijk en wat in haar ontwikkeling mede is beïnvloed door oplossingsgericht werken.
Alles evolueert, ook de oplossingsgerichte aanpak
Elke verzameling van ideeën en principes die vitaal blijft, van religies tot politieke ideologieën tot veranderaanpakken, evolueert voortdurend. Hetzelfde is van toepassing bij oplossingsgericht werken. Elke keer dat oplossingsgerichte professionals oplossingsgerichte principes en technieken gebruiken dan zal er sprake zijn van bewuste en willekeurige variaties wat kan leiden tot nieuwe ontdekkingen en aanpassingen. Elke keer dat eclectisch werkende praktijkbeoefenaars experimenteren met combinaties van aspecten van verschillende aanpakken kunnen ze nieuwe dingen ontdekken die werken. In aanvulling hierop geldt dat omgevingen zich steeds blijven ontwikkelen en steeds nieuwe eisen aan ons zullen blijven stellen wat de ontwikkeling van veranderaanpakken op onvoorspelbare manieren zal beïnvloeden.
Het lijkt wijzer om deze evolutionaire kijk te omarmen dan om de oplossingsgerichte aanpak te trachten te beschermen tegen invloeden van buitenaf of om haar te trachten te houden zoals zij ooit is gedefinieerd.
2 Reacties
[...] 6) oplossingsgericht werken is fundamenteel anders dan alle andere coachingsaanpakken [...]
[...] enkele opzichten duidelijk afwijkt van dominante aanpakken van coaching en probleemoplossing[...]) ManagementSite Netwerk Tweet blog comments powered by Disqus [...]