Gastbijdrage van Patricia van Casteren
Op mijn spreekuur als bedrijfspsycholoog bij een grote zorginstelling, meldde zich een medewerkster, laten we haar Anne noemen, die als 40- plusser nog aan de opleiding tot verzorgende was begonnen. Ze was erg gespannen voor het gesprek en maakte direct duidelijk dat ze niet “al haar jeugdtraumas” wilde ophalen. ik legde wat uit over mijn werkwijze en vroeg haar om in eigen woorden te omschrijven wat ik voor haar kon doen.
Anne vertelde dat ze als kind nooit de kans had gekregen om een opleiding te volgen en dat ze altijd als schoonmaakster had gewerkt. Toen de kinderen allemaal op de middelbare school zaten, had ze de grote stap gezet en was ze alsnog begonnen aan een leer-werktraject. Ze was nu in haar laatste jaar en moest alleen nog zelfstandig een nachtdienst draaien om haar diploma te kunnen behalen. Ze vond dat erg spannend en zag er al maanden tegenop. Ze had het moment steeds voor zich uit geschoven, maar dat kon nu niet langer en ze moest binnen vier weken de nachtdienst in.
Verder doorvragen leidde tot een verheldering van het probleem. De angst voor de nachtdienst had vooral te maken met twijfel aan haar eigen capaciteiten: Kan ik wel goed handelen bij een noodsituatie”, “Wat als ik voor niks de arts bel” en “Wat als er iemand overlijdt”. Dit verder concretiseren van de problematiek, was al erg verhelderend voor betrokkene. Het probleem werd meer tastbaar en overzichtelijk voor haar. De wondervraag leverde dan ook een mooi omschreven doel op: ik wil met zelfvertrouwen de nachtdienst in.
Bij het vragen naar eerdere momenten waarop ze met zelfvertrouwen had gewerkt, gebeurde er zichtbaar iets met haar: ze ging rechtop zitten, ontspande zich en begon het een na het andere voorbeeld aan te halen. Af en toe had ze wat aanmoediging nodig, maar het lukte haar vrij gemakkelijk om met een aantal verschillende voorbeelden en positieve ervaringen te komen. Zo bouwde Anne vrijwel geheel op eigen kracht een mooi beeld op van de betrokken en vakkundige verzorgende die ze inmiddels was geworden. Met het samenvatten van al deze positieve ervaringen hebben we de eerste sessie afgesloten. ik vroeg haar nog wel om in de twee weken tot de volgende afspraak, te zoeken naar aanwijzingen dat ze goed is in haar werk.
Aan het begin van de tweede afspraak overhandigde Anne me een A4-tje dat ze vol geschreven had met positieve ervaringen op de werkvloer. Ik besloot toen hierop door te vragen en de schaalvraag maar even te parkeren. Stuk voor stuk hebben we haar ervaringen besproken. Ze had zichzelf verbaasd met het aantal voorbeelden die ze had kunnen benoemen. Met name een doortastend optreden toen een bewoner zich verslikte en een goed onderkennen van een blaasontsteking, hadden haar zelfvertrouwen gegeven. We hebben de hele tweede sessie besteed aan het bespreken van de verzamelde voorbeelden en aan het einde van ons uur gaf ze aan dat ze nu de nachtdienst wel aan zou durven. Ze had immers goed werk laten zien en eigenlijk konden we geen situatie meer bedenken waar ze niet op voorbereid was. Wel was ze nog wat beducht voor het begin van de dienst, direct na de overdracht, wanneer ze voor het eerst echt alleen op de afdeling zou zijn. We kwamen tot de conclusie dat ze juist dan de steun van alle positieve ervaringen nodig zou hebben. Ze zou het lijstje kopieren en meenemen, zodat ze er af en toe een blik op kon werpen.
De ochtend na de eerste nachtdienst belde Anne me op. Ze gaf aan dat ze aan het begin van de dienst inderdaad nog best gespannen was geweest. Ze had het A4-tje met positieve ervaringen op het prikbord gehangen en dat had haar geholpen om de eerste spanningen te overwinnen. Toen ze eenmaal met haar taken was begonnen, was de nacht eigenijk omgevlogen. Ze stond ingeroosterd om diezelfde avond nog een nachtdienst te gaan werken en zag daar vol vertrouwen naar uit. Ook de leidinggevende van Anne bevestigde later dat het prima was verlopen. Ze heeft haar opleiding inmiddels afgerond en werkt nu als gediplomeerd verzorgende op dezelfde afdeling.
In dit traject heb ik er voor gekozen de stappen van het oplossingsgerichte model niet precies te volgen. In plaats daarvan heb ik vooral gebruik gemaakt van het zoeken naar uitzonderingen, het ophalen van positieve ervaringen omdat Anne zich daar heel goed bij voelde en baat bij had. Aansluiten bij de cliënt dus en doen wat werkt.
Tags: aansluiten, doorvragen, oplossingsgericht, sessie, stappen
[...] meer informatie zie (Bron): ManagementSite Netwerk jQuery(document).ready(function($) { [...]