Case – Carmen

Carmen was een cliënte die naar een coach gestuurd was omdat er verschillende problemen waren in de manier waarop ze functioneerde…..

Een probleem was dat ze een conflict met haar manager directe leidinggevende had en met de directeur. Een ander probleem was dat zij heel wat maanden met een burn out thuis had gezeten. Haar direct leidinggevende had Carmen naar de coach gestuurd met de mededeling dat zij de organisatie zou moeten verlaten. Het doel van het gesprek met ons was om haar te helpen een nieuwe baan en organisatie te vinden die beter bij haar persoonlijkheid, capaciteiten en vaardigheden zou passen. Toen het gesprek begon was Carmen heel coöperatief richting de coach maar zeer vijandig tegenover haar bazen. Ze vertelde dat ze zichzelf niet was geweest het afgelopen jaar. Ze zei dat ze veel had geklaagd en geruzied maar dat dit niet haar fout was. Ze was helemaal niet zo. De directeur had haar niet goed behandeld. Hij had haar een promotie beloofd die niet doorging. Ze zei dat ze er genoeg van had en dat ze zou gaan vechten tegen de directeur en dat het haar doel was hem mee te sleuren in haar val. Zo’n 10 minuten na het begin van het gesprek stelde de coach de wondervraag.

COACH: Carmen, mag ik je een vraag stellen die misschien een beetje vreemd is?

CARMEN: Oké

COACH: Stel….. na ons gesprek ga jij naar huis …

CARMEN: Ja?

COACH: En je maakt je dag af…. je doet wat je normaal doet …. en dan ga je naar bed.

CARMEN: Mmm…

COACH: En terwijl je slaapt … gebeurt er een wonder en de problemen die jou hier hebben gebracht zijn verdwenen.

CARMEN: Oké.

COACH: Maar je slaapt, dus je weet niet dat het wonder heeft plaatsgevonden. Wanneer je morgen wakker wordt, wat zouden dan de eerste dingetjes zijn waaraan je zou merken dat het wonder heeft plaatsgevonden?

CARMEN: (pauze) Hmm…. Ik zou in een mooi kantoor zitten en heel ander werk doen en een fantastische leidinggevende hebben.

COACH: Dat zou inderdaad een behoorlijk wonder zijn zeg!

CARMEN: Ik weet dat dat onmogelijk is (Lacht)

COACH: (lacht) Laten we een stapje terugzetten. Stel je ligt nog in je bed.  Wat is het eerste kleine dingetje dat anders is?

CARMEN: …Dat ik direct op sta

COACH: Aha, wat is er nog meer anders?

CARMEN: Ik zou meer ontspannen zijn. Ik zou mijn ontbijt rustig opeten.

Terwijl de cliënt de wondervraag begint te beantwoorden nodigt de coach haar uit om te beschrijven wat er anders is die dag. Het is belangrijk om langzaam te gaan en geduldig en nieuwsgierig te blijven. De coach vraagt steeds: “Wat is er nog meer anders?” Wanneer de cliënt alles beschrijft dat anders is blijft de coach haar steeds aanmoedigen om de details van de wonderdag te beschrijven in termen van zichtbaar gedrag. Een manier om de cliënt te helpen heel gedetailleerd te zijn is om de ‘vlieg op de muur’ techniek toe te passen: “Als ik een vlieg op de muur zou zijn en de situatie zou bekijken, wat zou ik dan zien?”  Of de videovraag: ”

COACH: Oké. Wat zou er nog meer anders zijn?

CARMEN: Op weg naar mijn werk zou ik zingen.

COACH: Echt?

CARMEN: Ja, dat deed ik altijd. Ik zette de muziek keihard en brulde mee. Bruce Springsteen meestal.

COACH: Geweldig, wat zou je nog meer merken dat er anders was?

CARMEN: Nou, op mijn werk zou ik de mensen eerst begroeten.

COACH: Aha, hoe zou zij merken dat de dingen anders waren op die wonderdag?

CARMEN: Ik zou niet klagen.

COACH: Dat zou je niet doen? Wat zou je in plaats daarvan doen?

CARMEN: Ik zou aan mijn werk gaan. De dingen doen die ik moet doen. Ik zou af en toe wel met mensen praten maar anders.

COACH: Hoe?

CARMEN: Over leuke dingen, bijvoorbeeld: “Hoe was je weekend?”

COACH: Als je leidinggevende je zo zou zien op die dag, hoe zou hij het verschil dan merken?

CARMEN: (pauze) Hij zou verbaasd zijn. Hij zou niet weten wat er gebeurd was.

COACH: Zou hij blij zijn?

CARMEN: Natuurlijk!

COACH: Waarover in het bijzonder?

CARMEN: Over het feit dat ik niet klaagde.

Direct nadat Carmen haar wonderdag had beschreven vroeg de coach of sommige aspecten van het wonder als aan gebeuren waren – een goede manier om positieve uitzonderingen te vinden. Door dit direct na de wondervraag te doen is de kans groot dat de cliënt zich positieve uitzonderingen kan herinneren.

Direct nadat Carmen haar wonderdag had beschreven vroeg de coach of sommige aspecten van het wonder als aan gebeuren waren – een goede manier om positieve uitzonderingen te vinden. Door dit direct na de wondervraag te doen is de kans groot dat de cliënt zich positieve uitzonderingen kan herinneren. De cliënt uitnodigen om te visualiseren hoe haar leven is nadat het probleem er niet meer is heeft vaak een sterk effect. Het geeft hoop op een betere toekomst en start een positieve kettingreactie. Een van de effecten van het stellen van de wondervraag is dat mensen die hem beantwoorden zich meestal veel beter worden van hun eigen gedrag en hoe ze hun situatie positief kunnen beïnvloeden. Mensen die de wondervraag beginnen te beantwoorden, krijgen vaak een heel andere uitdrukking op hun gezicht dan die die ze hadden toen ze hun probleem aan het beschrijven waren. Wanneer ze hun wonderdag beschrijven, glimlachen ze vaak en worden ze energieker en hoopvoller. Eigenlijk is het zo dat wanneer mensen beschrijven hoe ze dingen willen hebben de verandering al begonnen is.

COACH: Carmen, je zei aan het begin van het gesprek dat je de laatste tijd jezelf niet geweest bent. Toen ik je de wonderdag zag beschrijven denk ik dat ik begreep wat je bedoelde. Je zei dat je veel hebt geklaagd en geruzied dit jaar maar toen je het wonder beschreef werd je heel vrolijk en opgewekt. Je straalde.

CARMEN: (met een brede glimlach) Ja. Dat is hoe mijn karakter werkelijk is. (Pauze) En ik ben vastbesloten om dat deel van me niet te laten sterven!

COACH: Je bent vastbesloten om die vrolijke kant van je in leven te houden?

CARMEN: Ja.

COACH: Wat is het eerste kleine dingetje dat je zou kunnen doen?

CARMEN: Morgen ga ik weer zingen in de auto. Ik weet niet waarom ik daar ooit mee ben opgehouden maar dat is het eerste dat ik ga doen.

Carmen begon het gesprek met een vechthouding en eindigde ook met een vechthouding. Maar in het begin was het haar bedoeling te vechten tegen de directeur. Aan het eind was het haar bedoeling te vechten voor het levend houden van haar opgewekte natuur. Dit gesprek vond enkele jaren geleden plaats en Carmen werkt nog steeds bij dezelfde organisatie. Ze heeft een nieuwe rol op een andere afdeling. Ze heeft meer verantwoordelijkheden en functioneert erg goed.

Bron: Doen wat werkt – Zie ook: De wondervraag – The Miracle Question