Gastbericht door Mirjam Fortuin
Sinds mijn eerste kennismaking met Andrew Turnell, de mede-ontwikkelaar van ‘Signs of Safety’, ben ik fan. Van de methodiek van Signs of Safety (SoS) maar ook van Andrew omdat hij met zoveel passie de methodiek kan neerzetten. Hij en Steve Edwards hebben SoS in de jaren 90 ontwikkeld omdat men wilde komen tot een constructieve samenwerkingrelatie met de cliënt waarin de veiligheid van de kinderen centraal staat. Andrew vertelt altijd vol passie over de reis die je binnen deze methodiek samen met de cliënt aflegt om gezamenlijk tot meer veiligheid te komen.
Binnen mijn werk als orthopedagoog bij Intensieve Orthopedagogische Gezinsbehandeling heb ik regelmatig te maken met gezinnen waarbij ik twijfel over de veiligheid van het kind. Laatst had ik ook zo’n casus. Ik besloot om samen met deze ouders op reis te gaan en nodigde ze uit op kantoor. Ik had drie flap-overs opgehangen. Op de eerste had ik geschreven: ‘Wat zijn de zorgen’, op de tweede ‘wat gaat er goed’ en op de derde ‘wat moet er gebeuren’. Ouders kwamen binnen en ik vertelde over de drie kolommen en de reis die we samen zouden afleggen. Dit kan bij ouders het ijs al wat breken. Ze weten dat ze op kantoor worden uitgenodigd omdat er zorgen zijn en verwachten een preek van de orthopedagoog. In plaats daarvan gaat de orthopedagoog samen met ze brainstormen en maakt er geen monoloog maar dialoog van. Ouders voelen zich daardoor serieus genomen. Ik begon bij de eerste kolom. Vroeg eerst aan ouders waar zij zich zorgen over maakten. Vervolgens liet ik de aanwezige hulpverleners aan het woord. Hierin werden dingen gezegd die ouders niet leuk vonden. Dit riep boosheid op maar ouders bleven zitten.
Op naar de tweede kolom. Ik vroeg aan ouders wat er goed ging thuis en welke stappen vooruit ze met alle hulp al hadden gemaakt. Ook de aanwezige hulpverleners lieten hun mening weer horen. Deze kolom bracht een positievere sfeer. Ouders voelden dat er ook zaken waren die goed gingen en dat er niet alleen maar naar de zorgen werd gekeken. Als laatste reisden we af naar ‘wat moet er nu gebeuren’. Alle hulpverleners waren het er over eens dat de oudste van de 2 kinderen uit huis zou moeten. Over de jongste waren ook zorgen. Deze zorgen werden absoluut niet door ouders gedeeld. Ik besloot dat wat er moest gebeuren een melding bij het Advies en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) was. Onafhankelijke mensen konden dan bepalen of het voor deze kinderen veilig genoeg was om bij ouders te blijven wonen.
Ouders werden tijdens de reis geregeld boos. De wegen splitsten zich dan even. Door dan weer samen te zoeken naar het gezamenlijke eindpunt, kwamen de wegen weer bij elkaar en konden we weer verder op reis. Doordat ik ouders serieus heb genomen, ze heb verteld over de zorgen zonder ze te veroordelen en door goed naar hun verhaal te luisteren, konden we deze reis echt sámen afleggen. Het gevolg was dat ik een week later bij ouders thuis mocht komen om de melding samen door te nemen. Ook hier werd vader geregeld heel boos. Door hem niet te veroordelen en weer het gezamenlijke doel te benadrukken (het welzijn van hun kinderen) was het weer een prettig reisje en kwamen we samen aan bij het eindpunt. Vader gaf mij aan het eind van dit gesprek lachend een hand.
Het mooie van Signs of Safety vind ik dat je er vanuit gaat dat elk gezin vaardigheden en sterke kanten heeft, dat je navraagt en onderzoekt wat de ouders zelf willen en dat je deze wensen en de wensen van de instelling samenvoegt. Je legt samen een reis af in plaats van ouders in een bus te dwingen en te dwingen naar een eindpunt te rijden. Doordat je samen en zonder dwang de bus in stapt en samen bepaalt waar de bus naar toe rijdt, creëer je een partnerschap.
Ik raad gezinswerkers nu vaak aan deze methodiek met de drie kolommen ook in gezinnen te gebruiken. Ik krijg veel positieve reacties terug. Soms zit een gezinswerker echt samen met ouders gebogen over drie flap-overs die op tafel liggen. Ouders reageren daar meestal positief op. Het geeft het gevoel van ‘samen’ en van ‘doen in plaats van praten’. Het is echt een gezamenlijke reis.
Mooi toch zo’n baan, waarin je vaak op reis mag…
Tags: andrew turnell, gezin, hulpverlening, kinderen, oplossingsgericht, reis, samenwerken, signs of safety, veiligheid
2 Reacties
Bedankt Mirjam en Giel.
Binnen onze organisatie (Traverse Westelijk N. Brabant) zijn we hier ook druk mee bezig. Eerst hebben we alle werkers een oplossingsgerichte basistraining gegeven en nu zijn we iedereen aan het training in SoS (binnen onze eerste lijnsfunctie van het AMW en de ketenaanpak). We gebruiken daarbij ook het driekolommenmodel wat wij via de vertrouwensarts in Zeeland Eric Sulkers hebben aangeboden gekregen. Van belang is wel om schaalmetingen (na de twee eerste kolommen) toe te passen zodat het e.e.a. ook concreet wordt uitgedrukt en dit handvaten geeft om verder te werken aan die veiligheid.
Wim Joosen.
Ik werk als gezinshulpverlener in gezinnen waar veiligheid vaak een onderwerp is. Ik maak hierbij vaak gebruik van SOS en merk dat dit in de praktijk helpt om met ouders in gesprek te komen. Ik heb ervaren dat het soms wat stroef werkt als ik begin met de zorgen en daarna de positieve kanten. Door er meer afwisseling in te brengen, dus alles wat te tafel komt te rubirceren als zorg of positieve kant onstaat er voor mij een prettiger en meer vloeiend gesprek, waarbij zorgen kunnen worden afgewisseld met goede kanten en krachten. Er kan dan zelf discussie onstaan waarom iets wel of niet een zorg of kracht is. Verschillen in mening mogen bestaan, worden gerespecteerd en krijgen een plaats op de falpover.
Ik heb hierdoor ervaren dat er een betere balans is. Ook het beginnen met de positeve kanten bij ouders die ansgtig zijn kan het ijs breken en ruimte bieden om ook de pijnlijke dingen te bespreken.
Ik ben het met je eens dan dit inderdaad een prachtig middel is en veel materiaal bied om het gezin te ondersteunen bij hun zoektocht naar wat goed is voor hun kinderen. Op dit moment ben ik erg benieuwd naar de mogelijkheden die het netwerk kan bieden bij het creeeren van veiligheid voor kinderen. Ik ga er van uit dat hier nog veel winst gehaald kan worden.