Hoe benutten organisatieadviseurs de oplossingsgerichte aanpak?

Beste Coert, interessante vragen. Reactie vraag voor vraag:
 
- Wat voor soort advisering doe je?
Ik werk in het vakgebied Kwaliteit-, Arbo- en Milieu Management. In dat vakgebied ik me bezig met managementsystemen als ondersteuning voor de reguliere bedrijfsvoering. Daarmee richten ik me voornamelijk op advies mbt processen in de organisatie, verbetering van de processen, en organisatieontwikkeling. Deels zelfs verander-management.
- Wanneer hoorde je voor het eerst van de oplossingsgerichte aanpak?
Binnen een eerdere opleiding Hogere VeiligheidsKundige (Arbo) werd aandacht besteed aan adviestechnieken. Essentie is / was vaak: Een expert doet onderzoek (vakkennis, technieken zoals FMEA, rootcause, HAZOP etc), stelt oplossing vast, en  adviseert / “verkoopt” deze. Dit leken mij nogal standaard technieken, en was niet altijd bevredigend. Geeft veel discussie over “waar staat dat dan”, “is dit de enige oplossing” etc. De docent vond dat ook, en spoorde aan verder te kijken dan de lesstof lang was. Mede door hem verder gaan zoeken, wat me leidde me tot ‘oplossingsgericht adviseren’. Dit speelde in de periode 2002-2005.
- Hoe gebruik je oplossingsgericht werken in jouw werk?
Enige jaren geleden een cursus gedaan bij jou (oplossingsgericht veranderen – een aanrader trouwens). Daar meer inzicht gekregen, en enkele vragen geleerd die ik toch regelmatig toepas (nuttig, wonder, schaal vragen).  In mijn praktijk is een interview een belangrijk middel om informatie te verkrijgen om “het nog beter” te doen in de toekomst. De oplossingsgerichte vragen helpen me het gesprek te focussen, en op positieve zaken te richten.  Standaard vragen we waar het fout gaat, en waarom. Dit lijkt snel te leiden tot een steeds somberder gesprek, een negatieve spiraal. De oplossingsgerichte vragen helpen te kijken naar de zaken die al wel goed zijn (en >>80% van de gevallen gaat het gewoon goed natuurlijk)
- Hoe helpt het je?
Zie ook vorige vraag. Ik ben zeker geen doorgewinterde deskundige op de oplossingsgerichte methode. Als ik het gebruik, is het als onderdeel van een “arsenaal” van andere methoden en technieken (overigens gebruik ik oplossingericht soms ook foutief of als mix met andere vragen; een persoonlijk verbeterpunt).
De vragen (zoals nuttig, schaal, wonder) helpen zeker in een gesprek. De negatieve spriraal word ietwat doorbroken. Daarmee niet gezegd dat het direct hosanna en fantastisch is, maar er gloort ineens licht aan het einde van de tunnel ipv een donker gat. Dat helpt het gesprek levendig en positief te houden, ipv cynisch te worden. En dat helpt weer om nuttige informatie uit een gesprek te halen. Ook helpt het om de gesprekspartner in te laten zien dat hij/zij zélf acties kan ondernemen, ipv van af te zakken naar een “zij zijn groot ik is klein” niveau.
Voor mij is het een aanvulling, en zeker nog geen tweede natuur. De problemen van alledag verdwijnen niet door een truukje, en het lukt mij niet altijd. Maar soms geeft oplossingericht net een duwtje om verder te kunnen. Voor mij erg nuttig, en ik heb nog veel te ontdekken.
Groeten,
Ruud

Beste Ruud, hartelijk bedankt voor je antwoord! Heel interessant om te lezen. Ik ben benieuw naar meer antwoorden en voorbeelden!

Ruud, een herkenbaar en nuttig verhaal. Ook bij intakes is het wonderbaarlijk om te merken hoe een gesprek anders loopt met oplossingsgerichte vragen. Als facilitator, coach en presentator werk ik met improvisatietheater als tool in bedrijven en organisaties. Dit kan zijn een training, coachingstraject of een thematische voorstelling. Vaak bij thema’s als  omgaan met verandering, (persoonlijk) leiderschap,  authenticiteit en samenwerken.

Ruim 2 jaar geleden heb ik een training gedaan bij het RINO in Amsterdam en een vervolg bij de DPGgroep. Ik vond het een enome eyeopener dat thema’s en “problemen” vanuit deze invalshoek weer licht werden,  en hanteerbaar. Ik pas deze oplossingsgerichte benadering dus  steeds vaker toe in mijn werk. Deze sluit nl naadloos aan  bij de basisprincipes van improvisatie;  beide benaderingen zijn nl gericht op het creëren van een yesset, uitgaande van wat er is, en spelen en werken vanuit een positief doel.

Onlangs had ik een improvisatievoorstelling voor vrouwelijke ondernemers in Haarlem en het thema Succes. Er was vooraf al weerstand, want zo succescvol vonden ze zichzelf niet. En nu met de kredietcrisis was de twijfel over hun ondernemerschap alleen maar toegenomen.  De interactie met de zaal heb ik vanuit de  oplossingsgerichte aanpak gedaan, gericht op persoonlijke succesverhalen en kleine stappen die ze morgen al konden zetten. Opvallend was hoe snel de weerstand verdween en vrouwen enthousiast elkaar en ons inspireerden met hun kleine en grote verhalen, die wij vervolgens weer hebben omgezet in scenes en liederen.

Reactie achteraf van de zaal  was dat ze geraakt waren door de open en relaxte sfeer die ik wist te creëren,  dat ze zich uitgenodigd hadden gevoeld om te reageren en verhalen te delen, en -niet onbelangrijk-  dat humor en lichte zelfspot daaraan hadden bijgedragen. Ook kreeg ik veel positieve reacties op de Kleine stappen-vraag en het positieve effect hiervan op het wat nu-gevoel.

Het helpt mij dus omdat ik veel minder weerstand bij het publiek ondervind. Hierdoor kom ik snel in een positieve, open sfeer waarin ruimte is om te delen en naar oplossingen te kijken ipv valkuilen. Die spelen wij overigens heel graag, dat relativeert weer!

Ook bij coaching maak ik vaak gebruik van oplossingsgerichte technieken, al is het nog niet een 2e natuur. Ik vind OC overigens veel meer dan een techniek. Het is net als improvisatietheater een wijze van tegen vragen aankijken, en hoe je deze vanuit een andere, meer positieve insteek, kunt benaderen. De beste scenes zijn die waarin ja, en wordt gezegd ipv ja,maar.

Hartelijke gr, Wilma van Tuyl.

citaat: “Het is net als improvisatietheater een wijze van tegen vragen aankijken, en hoe je deze vanuit een andere, meer positieve insteek, kunt benaderen.”
Erg mooi gezegd Wilma. Dank je.