Bij oplossingsgericht werken is het praten over problemen zeker geen taboe. In tegendeel, het verwoorden hoe iemand ergens last van heeft kan een prima eerste stap zijn op weg naar het formuleren van een positief doel. We nodigen bij oplossingsgericht werken echter cliënten niet uit om hun gevoelens te beschrijven. Een vraag als “Hoe voelde je je daarbij?”, zul je oplossingsgerichte gesprekken niet gauw horen. Zo gauw een cliënt zelf een gevoelsuiting doet, is dat natuurlijk prima. De oplossingsgerichte coach zal dan begrip tonen en een vervolgvraag stellen die weer leidt tot het bouwen van oplossingen.
Regelmatig krijgen we hier vragen over: “Is het niet juist heel belangrijk om mensen juist wel te vragen naar hun emoties zodat ze deze kunnen uiten?” Het is een begrijpelijke vraag. Vaak zijn we immers geneigd om te denken dat het uiten van je emoties na een teleurstellende of shockerende gebeurtenis verstandig is. We spreken dan van ‘stoom afblazen’, een beeld dat is afgeleid van de zogenaamde fluitketel-metafoor van emoties. Als er veel druk op de ketel staat dan is stoom afblazen een probaat middel om de druk te verlagen. Maar is de fluitketelmetafoor wel passend voor menselijke emoties? Werkt stoom afblazen wel? Is het wel verstandig om je emoties te uiten na een negatieve gebeurtenis?
Nieuwe research die binnenkort gepubliceerd wordt in de Journal of Consulting and Clinical Psychology, suggereert dat het praten over gedachten en gevoelens na een traumatische ervaring mogelijk niet helpt. Sterkter nog, het zou psychologisch schadelijk kunnen zijn (Seery et al., 2008). Lees meer.
Lees ook: Positieve emotieregulatie
Tags: Coaching & advisering, emoties-uiten, Onderzoek, oplossingsgericht-werken, Solution-focused, stoom-afblazen
6 Reacties
Zeker. Het zou beste kunnen dat daar al het een en ander over gedaan is trouwens. Dit soort conclusie heb ik in het verleden al vaker voorbij zien komen (maar ik herinner me niet meer waar 
)
Dit soort conclusies zijn in de klinische psychologie vaker getrokken. Het is bijvoorbeeld een ‘bekend’ verschijnsel bij seksueel misbruik van kinderen. Als zij er vaak over moeten praten thuis (en dus naar alle waarschijnlijkheid in aanraking komen met heftige emoties van ouders / omgeving), bij de politie, in therapie etc. kan het gevoel van schaamte, schuld en onrecht versterkt worden en het kind dus meer schade oplopen dan nodig. Uiteraard geldt hier ook de nuancering dat het opproppen en het negeren niet werkt. Er kan mijn inziens beter op initiatief van het kind over gepraat worden (zonder dat de gesprekpartner het gaat verergeren). Parallel met wat voor oplossingsgericht coachen kan werken dus!
Beste Marion, klopt. Weet jij nog meer verwijzingen naar onderzoek?
Beste,
Als pedagoog / bedrijfspsycholoog werkt ik met kinderen en volwassen (zowel in de klinische als in de zakelijke wereld). Mijns inziens is het wel degelijk belangrijk dat de emoties tijdens of na traumatische momenten gedefinieerd worden. In mijn praktijk waarin paarden de een directe feedback geven over de congruentie of incongruentie van ons denken, voelen en acties is het namelijk zeer belangrijk dat alle elementen van de tetraëder aanwezig zijn, een rol spelen in het proces. Enkel als onze gevoelens, ons denken en ons handelen benoemd en op dezelfde frequentie geplaatst worden, kunnen we adequaat omspringen met eender welk veranderingsproces.
Ben er echter volledig mee akkoord dat de focus niet op negatieve emoties mag liggen (energy flows, where attention goes). Daarom is het zeer belangrijk om direct na de benoeming van deze negatieve emoties het antoniem hiervan, de positieve pool van de emotion scale aan te raken. Deze emotie zal een constructieve én emotionele leidraad zijn doorheen het
oplossingsproces.
Dank voor uw reactie
Interessant onderzoek!
Lijkt me ook wel een onderzoek in Nederland waard om de heersende opvattingen hierover tenminste ter discussie te stellen.