NOAM Trainingen Doen Wat Werkt
Iemand stelde mij de volgende vraag: “Met betrekking tot leiden-van-achteren heb ik in mijn oplossingsgerichte coachingssessies ervaren dat niet alle cliënten zich hier prettig bij voelen omdat ze mij betalen om bepaalde antwoorden te geven of direct advies over hun problemen. Sommigen willen geen tijd verspillen aan praten en willen direct toe naar de vraag: Wat vind ik ervan of wat is mijn advies? Heb je een idee over hoe ik om kan gaan met dit soort cliënten?”
Hier zijn mijn gedachten hierover: Veel cliënten komen bij een coach met de verwachting dat ze kort gaan uitleggen wat hun probleem of doel is waarna de coach begint uit te leggen wat er aan de hand is en wat er moet gebeuren. Weinigen verwachten het oplossingsgerichte proces waarin de coach veel vragen stelt en de cliënt helpt om oplossingen te bouwen die gebaseerd zijn op levendige beschrijvingen van de gewenste situatie en eerdere successen.
Toestemming vragen om door te gaan met vragen stellen
Wanneer cliënten in het begin van het gesprek om advies vragen beginnen oplossingsgerichte coaches normaal gesproken niet uit te leggen hoe zij anders werken om te cliënt te overtuigen dat advies geven niet aan de orde is. In plaats daarvan vragen ze toestemming om door te gaan met het stellen van vragen. Om die toestemming te krijgen is het belangrijk om een goede reden te geven. Vaak werkt een formulering zoals de volgende daarvoor goed: “Tuurlijk, ik zal je advies geven. Mijn ervaring is dat het type advies dat het beste werkt het type is dat specifiek relevant is voor de betreffende situatie. Is het goed dat ik je wat nadere vragen stel om je situatie goed te begrijpen zodat ik ze gericht advies kan geven?” Vaak geven cliënten dan toestemming en kan het oplossingsgerichte proces verder gaan. In veel gevallen leidt dit tot een gesprek waarin de cliënt dingen ontdekt die eerder hebben gewerkt. Normaal gesproken zal de cliënt heel gemotiveerd zijn om deze dingen uit te proberen. Oplossingsgerichte coaches bekrachtigen deze dingen aan het eind van het gesprek vaak door iets te zeggen als: “Dat klinkt als een goed plan. Dat zou kunnen werken. I stel voor dat je dat gaat proberen en kijkt hoe het werkt.” In veel gevallen zal de cliënt niet terugkomen op zijn verzoek om advies van de coach.
Tijdelijk in de trainersrol stappen
In sommige gevallen kan het zijn dat cliënt de coach om advies vragen omdat ze weten dat deze een speciale expertise op een bepaald gebied heeft. Een voorbeeld kan zijn dat een cliënt een boek of een artikel van de coach heeft gelezen. In zulke gevallen wil de cliënt je expertise aftappen. In het algemeen is daar niets mis mee. De coach kan dan tijdelijk in een trainersrol of expertrol stappen. Vaak ondersteunen ze deze rolwisseling door de volgende stappen:
- Ze verkrijgen toestemmening door iets te vragen als: “Is het goed als ik je iets uitleg over wat ik hierover heb geleerd?”,
- Ze toetsen wat de cliënt al weet: “Om te voorkomen dat ik je verveel door dingen uit te leggen die je al weet; mag ik je vragen wat je hierover al weet?”,
- Ze leggen uit wat ze weten,
- Voordat ze weer in de coachrol stappen stellen ze de nuttigheidsvraag: “Was wat ik je heb uitgelegd nuttig voor jou?”
Wat je kunt doen als cliënten volharden in hun verzoek om advies
In sommige gevallen kan het zijn dat cliënten volharden in hun verzoek aan de coach om hen uit te leggen hoe ze hun situatie moeten zien en wat ze moeten doen. Wat coaches dan als eerste kunnen proberen is om expliciet uit te leggen hoe ze werken en wat hun reden is om zo te werken. Ze kunnen bijvoorbeeld iets zeggen als: “Als coach ben ik erachter gekomen dat het vaak het beste werkt om cliënten te helpen om vragen te stellen om zelf te definiëren wat ze willen bereiken en om ze te helpen om zelf oplossingen te vinden. Vind je het goed om dit te proberen?” Als cliënten hiermee akkoord gaan kun je verder gaan. Incidenteel kan het zijn dat je als coach cliënten tegenkomt dit ook dan volharden in hun verzoek anders te werken. Als je hier geen bezwaar tegen hebt kun je natuurlijk gewoon doorgaan op de manier die zij voorstellen. Maar als je er wel bezwaar tegen hebt kan het zijn dat je een punt bereikt waarop je het gevoel krijgt dat jij niet de juiste soort professional bent om hen te helpen. Wanneer dit gebeurt, kun je dit uitleggen door heel direct en open uit te leggen hoe jij werkt en door hen te laten kiezen of ze door willen gaan met het gesprek of niet.
