De conventionele kijk op effectief veranderen: het plannen-en-implementeren model
- Analyse
- Doelen stellen
- Plannen maken
- Plannen uitvoeren
Complexe systemen vereisen een testen-en-leren aanpak van verandering
Belangrijkste voordelen van kleine stappen
Oplossingsgerichte professionals richten zich meestal op een kleine stap vooruit in plaats van op een grote sprong vooruit. Intuïtief denk je misschien dat kleine stappen alleen nuttig zijn voor een situatie waarin je kleine problemen hebt maar dit is niet zo. In tegendeel: wanneer problemen groot zijn is het zetten van kleine stappen zelfs krachtiger. In feite gaat de oplossingsgerichte aanpak er van uit dat ze de enige manier zijn om problemen die ons overweldigen aan te pakken. Waarom is dat zo? Hier zijn vier redenen:
- Lage drempel: wanneer de stap vooruit zo klein mogelijk is dat is de vereiste energie, motivatie en zelfvertrouwen minimaal. De drempel is zo laag dat de bereidheid om het stapje vooruit te zetten grotere zal zijn. De lage drempel verhoogt de kans dat de verandering op gang komt.
- Laag risico: wanneer je een grote sprong neemt kun je veel in een keer bereiken mits de richting die gekozen hebt precies goed is en mist, figuurlijk gesproken, de landing zacht is. Maar als de richting niet juist blijkt te zijn geweest kun je meteen ver uit koers zijn geraakt. En als de landing hard was kun je, figuurlijk gesproken, je enkel breken. Kleine stappen hebben deze nadelen niet. Weinig precieze kennis en weinig zekerheid is nodig over de effectiviteit van de stap. De stap kan gezien worden als een experiment. Als hij niet werkt is er waarschijnlijk niet veel verloren. De kans op schade en verspilde energie zal minimaal zijn. In de onvoorspelbaarheid die veel werksituatie karakteriseert is dit een groot voordeel. De aanpak van één-kleine-stap-vooruit maakt het gemakkelijk om flexibel op ontwikkelingen te reageren.
- Positieve boodschap: zeggen dat alleen drastische verandering genoeg zal zijn kan tamelijk demotiverend klinken. Mensen kunnen zich ongewaardeerd voelen voor hun eerdere inspanningen (“als zo’n grote verandering nodig is hebben we het tot nu toe blijkbaar verkeerd gedaan”). Mikken op een kleine stap, echter, impliceert iets positiefs, namelijk dat er al een boel is dat dat goed functioneert. Niet meer veranderen dan nodig is alsof je zegt: “Er gaat al veel goed en we willen niet riskeren dat we dat verliezen door te veel te veranderen. Het zal niet nodig zijn om onze koers drastisch te wijzigen. Een subtiele verandering zal volstaan.” Een positieve boodschap zoals deze reflecteert vertrouwen en werkt motiverend.
- Positieve sneeuwbaleffecten: de één-stap-vooruit aanpak heeft een verrassend bijkomend voordeel: hij kan leiden tot een sneeuwbaleffect. Edwin Olson en Glenda Eoyang, auteurs van Facilitating Organizational Change: Lessons from Complexity Science (2001) beschrijven het proces als volgt: “Een kleine verandering in één deel golft door de organisatie en kan enorme onbedoelde consequenties hebben ver weg van de interventie.” Waarom is dat zo? De reden is dat in een complex systeem alles met alles verbonden is. Hierdoor kan het zetten van één stap door jou als individu uiteindelijk leiden tot systeembrede verandering. Het gedrag van één persoon zal effect hebben op het gedrag van een andere persoon die weer een volgende persoon zal beïnvloeden. Op deze manier kunnen kleinschalige acties leiden tot grootschalige verandering.
Tags: complex, herminia-ibarra, implementeren, oplossingsgericht, plan, plannen-en-implementeren model, psychologie, Solution-focused, testen-en-leren, verandering
5 Reacties
Beste Remko,
Bedankt! Helemaal mee eens en dit al vaker genoemd.
Zou jij voor de lezers, die misschien niet allemaal op de hoogte zijn van dit soort ontwikkelingen misschien even kort willen toelichten wat de termen ‘watervalmethode’, de ‘agile-aanpak’ en ‘RAD’ betekenen?
In het kort watervalmethode is een methode voor softwareontwikkeling waarin de ontwikkeling vloeiend naar beneden loopt als een waterval van functionele beschrijving, naar technische omschrijving, naar bouwen, testen en oplevering. Iedere fase wordt daarbij eerst afgesloten om de volgende te starten. De meeste agile-methoden proberen in korte overzichtelijke perioden (iteraties) software te ontwikkelen. Elke iteratie is dan een projectje op zich. RAD is een meer methodische aanpak van softwareontwikkeling voorloper van Agile om software sneller en van betere kwaliteit te ontwikkelen.
[...] Er is altijd al een begin van de gewenste situatie waarop verdere vooruitgang kan worden gebouwd 2) Mensen veranderen het beste door in actie te komen, stapje voor stapje en te reflecteren en te reage… 3) Positieve gedragsbeschrijvingen, zowel in de toekomst als in het verleden, triggeren positieve [...]
[...] Mensen veranderen het beste door in actie te komen, stapje voor stapje en te reflecteren en te reage… [...]
ik herken in bovenstaande dezelfde afwegingen die ten grondslag liggen aan software ontwikkeling. De ‘waterval’methode versus de ‘agile’aanpak van bijvoorbeeld ontwikkelen volgens RAD. Kort door de bocht eerder tot output komen, feedback op de output, optimaliseren en zo sneller komen tot de gewenste applicaties. Hoewel ik daar een groot voorstander van ben blijft het natuurlijk zo dat geen enkele methode voor alle situaties de ideale oplossing is. Je moet bijvoorbeeld altijd een helder beeld hebben van het einddoel. Anders kun je stapjes blijven nemen. Om het vergelijk door te trekken herken ik zeker het positieve effect zetten van een stap (komen tot output in mijn geval). Wel moet er aan verwachtingsmanagement worden gedaan. De prgrammeur moet accepteren dat hij wellicht geen 100% correcte software oplevert en de ontvanger (gebruiker of consultant) moet dat ook helder voor ogen hebben. Ik kan me zo maar voorstellen dat dit ook geld voor veranderprocessen. Teste-leren veronderstelt dat het de eerste keer wellicht niet voor de volle 100% goed gaat. Het is cruciaal een cultuur te creeren waaring fouten worden verondersteld maar waar het doel bestaat top kwaliteit te bieden. Daarin zit wat mij betreft de sleutel tot succes. En die cultuur bepaalt vervolgens hoe groot de stapjes kunnen zijn of worden.