Bij het gebruik van oplossingsgerichte schaalvragen is het belangrijk om de schaalankers, vooral de 10-positie zorgvuldig te definiëren. Schalen werken vaak het beste als de 10-positie niet zo zeer in ideale termen wordt omschreven (de ideale toekomst) maar in plaats daarvan in termen van een situatie die goed genoeg is (de gewenste situatie). Het definiëren van de 10-positie als ideaal wordt ontraden om twee redenen. De eerste reden is dat de ideale situatie er een is die nooit bereikt zal worden. Probleemloze, ideale situaties komen niet voor. Er zijn altijd problemen, uitdagingen, spanningen en dergelijke, die horen bij het leven. Het is dus niet realistisch om de 10 als ideaal te definiëren. De tweede reden is dat het definiëren van de 10 als ideaal er toe leidt dat de cliënt zijn huidige situatie lager zal inschatten. Bij een 10 die u definieert als ideale situatie scoort de cliënt zichzelf misschien op een 2, terwijl hij bij een 10 die gedefinieerd is als de situatie waar u tevreden over zou zijn misschien wel een score 4 of 5 zou geven. Kortom, het te rooskleurig definiëren van de 10-positie kan demotiverend werken.
Een ander aspect van het kiezen van goede schaalankers blijkt uit het volgende voorbeeld. Stel, een cliënt wil 25 kilo proberen af te vallen en wordt daarbij geholpen door een oplossingsgerichte coach. Wanneer de coach de 10-positie op de schaal zou definiëren als de situatie waarin je 25 kilo bent afgevallen dan kan dat demotiverend werken. Je kunt er dan namelijk vrij zeker van zijn dat die 10 niet op vrij korte termijn bereikt kan worden. Verstandiger zou het zijn om de 10-positie op de schaal anders te definiëren, bijvoorbeeld als volgt: de situatie waarin je tevreden bent over je eetgedrag. Door de schaal zo te definiëren is het mogelijk dat de cliënt snel naar de 10-positie op de schaal kan groeien wat motiverend werkt. De gewichtsafname kan dan op die andere schaal worden bijgehouden, de weegschaal.
Zie ook: Solution Focused Scaling Questions
Tags: oplossingsgericht, psychologie, schaalvragen, Solution-focused
2 Reacties
Bedankt! Handig om zoiets te weten he? Het maakt echt een verschil in je gesprekken.
groeten,
Coert
Klopt als een bus, Coert. Ik heb een aantal keren ervaren dat het formuleren van de 10 als ideaal tot ‘mislukte’ oplossingen leidt. Het enige dat hielp was mijn vraag daarop om terug te gaan naar de schaalvraag en de 10 opnieuw te formuleren: De 0 is de volle aanwezigheid van je huidige probleem (= niet per se de huidige status) en de 10 is een situatie die voor jou en haalbaar en tevredenstellend is. Hoe zou je de 10 nu omschrijven? Op die manier komen mensen altijd naar een eigen oplossing.
Sindsdien doe ik het steeds zo.
Dank voor je heldere stukken hierover!
Groet,
Annemarie