De vorige berichten stelden dat oplossingsgericht werken kan worden beschreven als het bouwen van een brug tussen wat je zou kunnen noemen het betere verleden en de betere toekomst. De vorige twee berichten bevatten suggesties voor hoe je als oplossingsgerichte coach je cliënt kunt helpen bij vormen van een helder plaatje van de betere toekomst en van het betere verleden. Wanneer eenmaal die heldere plaatjes tot stand zijn gekomen beginnen oplossingsgerichte coaches te helpen bij het bouwen van een brug tussen die twee. Dit betekent dat het betere verleden wordt gebruikt als een inspiratie voor het kiezen van kleine stapjes vooruit in de richting van de betere toekomst.
Normaalgesproken zal het voor cliënten niet zo moeilijk zijn om dit te doen. In andere gevallen is iets meer hulp van de coach nuttig. Hier zijn enkele tips om dit te doen.
Kleine stappen: Een eerste punt om te maken is dat oplossingsgerichte coaches in het algemeen focussen op een kleine stap vooruit in plaats van op een een grote sprong. Intuïtief denk je misschien dat kleine stappen alleen nuttig kunnen zijn in de situatie waarin de cliënt ook een klein probleem heeft maar dit is niet het geval. Integendeel, wanneer probleem groot zijn kunnen kleine stappen zelfs nog krachtiger zijn. Wij gaan er zelfs van uit dat ze vaak de enige manier zijn om problemen aan te pakken die ons overweldigen. Waarom dit zo is? Dit bericht legt uit dat kleine stappen vaak de volgende voordelen hebben: lage drempel, laag risico, positieve boodschap, positief sneeuwbaleffect.
Bruikbaarheidsvragen: om cliënten te helpen met het bouwen van de brug tussen succes in het verleden en succes in de toekomst kunnen we bruikbaarheidsvragen stellen. Deze vragen helpen de cliënt om expliciet te maken wat er bruikbaar was in het gesprek en hoe ze dit kunnen gebruiken. Met bruikbaarheidsvragen werkt het vaak goed om de volgende drie stappen te gebruiken: 1) de OF vraag (“Was het nuttig om hierover te praten?”), 2) de WAT vraag (“Wat is er bruikbaar voor je?”) en 3) de HOE vraag (“Hoe is dit bruikbaar voor je in je huidige situatie?”).
Cliëntkeuze: Oplossingsgerichte coaches respecteren en versterken het gevoel van autonomie van de cliënt. Dit betekent dat cliënten worden uitgenodigd om hun eigen stappen vooruit te kiezen. We zijn daarom terughoudend in het geven van suggesties die niet direct voortkomen uit wat de cliënt zelf heeft gezegd. Het is geen probleem als de cliënt stappen vooruit noemt die ons niet zo aanspreken of die afwijken van wat wij zouden hebben genoemd. Ook is het niet noodzakelijkerwijs een probleem als de cliënt geen idee heeft voor een stap vooruit. In dat geval kun je een observatiesuggestie geven. Het is verstandig om te onthouden dat betekenisvolle verandering van cliënt voornamelijk plaatsvindt buiten het gesprek met jou (na het gesprek of tussen de gesprekken) en niet zozeer in het gesprek. Het is waarschijnlijk dat de cliënt na afloop van het gesprek met jou door blijft denken, eperimenteren en leren.
