Door Paolo Terni, PCC, briefcoachingsolutions@gmail.com, California, USA
Er was een cliënt die door de jaren heen af en toe coachte. Hij was een manager die ik voor het eerst had ontmoet toen ik net van een oplossingsgerichte training kwam en ik de kracht van de aanpak in coachingsgesprekken leerde kennen. Dus ik wilde hem ook heel graag oplossingsgericht coachen. Ik luisterde naar zijn ‘probleempraten’ terwijl ik wachtte op een opening, een uitzondering op het probleem. Inderdaad kwam die en ik stelde er vragen over terwijl ik probeerde een verschuiving richting ‘oplossingspraten’ te bewerkstelligen. Hij antwoordde snel en ging toen door met het beschrijven van de talloze nadelen van die ene uitzondering op zijn probleem. Onverschrokken probeerde ik het opnieuw. En opnieuw. Het was frustrerend. Het was als een dans die nergens heen ging – ik probeerde het positieve te benadrukken en hij die het gesprek terugbracht op wat er niet werkte. Hoe kwam het nou dat hij mijn uitnodiging tot oplossingspraten niet accepteerde? Zelfs nadat ik lang na hem geluisterd had? Waarom wees hij mijn opmerkingen over positieve gebeurtenissen af als een manier om de realiteit mooier af te schilderen dan hij was?
Ik worstelde hier twee of drie sessies lang mee totdat ik opschoof in de richting van een meer directieve manier van coachen geïnspireerd op gedragstherapeutische interventies. Toen begon ik het eindelijk te begrijpen: oplossingsgericht gaat helemaal niet over oplossingspraten. Oplossingsgericht werken gaat over wat werkt voor de cliënt. Blijkbaar werkte solutiontalk niet voor deze cliënt. En ik wist heel goed dat het belangrijk is om de cliënt eerst te laten merken dat er naar hem geluisterd is voordat je verschuift van probleempraten naar oplossingspraten. Maar dit was iets anders: om mij te vertrouwen had deze cliënt behoefte aan mijn eerlijke beoordeling van zijn functioneren en van zijn probleem. Niemand in zijn omgeving was bereid om dat te doen. En vanuit zijn perspectief was het zo dat een eerlijke beoordeling ook ging over het negatieve, dat wat er niet werkte.
Dus leerde ik te werken met de unieke manier waarop de cliënt kiest om samen te werken (zie Interviewing for Solutions, 3rd ed, p.72). Ik leerde om coachingssessies van 2 tot 3 uur met hem te plannen. Ik wist dat de helft van die tijd besteed zou worden aan dat hij mij vertelde wat er allemaal aan de hand was, meestal probleempraten. Hij noemde meestal een onderwerp en zei dan: “Laat me je een paar voorbeelden geven”, en ging dan een heel uur door. Ik leerde om niet zijn aandacht te verschuiven naar de kleine straaltjes van hoop in zijn verhaal, wetende dat hij dit eenvoudigweg zou negeren. Wanneer hij klaar was, wanneer hij me echt alles had verteld dat hij me wilde vertellen, en ook echt pas dan, was hij bereid om aan de slag te gaan.
Iets anders wat ik leerde was om hem een complete beoordeling van de situatie te geven die positieve en negatieve feedback bevatte. Daarna, wanneer de feedback was gedeeld, begon ik te focusen op het positieve en dit werkte meestal goed en gaf het gesprek een oplossingsgericht gevoel.
Les geleerd, steeds opnieuw – de cliënt is de expert. En verschuiven van probleempraten naar oplossingspraten kan tricky zijn. Ik zie nu steeds nu in oplossingsgerichte trainingen geef: cursisten zijn vaak heel gretig om naar oplossingspraten te gaan, zelfs in die mate dat wanneer de cliënt hier nog niet aan toe is, zij directief worden en hun oplossingsgerichte perspectief verliezen. Er is tijd en ervaring voor nodig.
Oplossingsgericht werken is eenvoudig maar niet gemakkelijk.
www.briefcoachingsolutions.com
facebook.com/paoloterni
Originele tekst: When Solution-Focus Does Not Work …
Goed stuk.
Zeer herkenbaar, had ik het maar een paar weken geleden gelezen
Fijn ook dat je jouw oplossing beschrijft, daar kan ik echt wat mee!