De universiteit van Tilburg heeft Diederik Stapel, een prominente hoogleraar sociale psychologie, op non-actief gezet vanwege het fabriceren van data in zijn gepubliceerde artikelen. Volgens rector Philip Eijlander heeft Stapel het fingeren van data toegegeven. Meer details hierover kun je hier en hier vinden.
Recent schreef ik het artikel Improving Science. Mijn doel was om om uit te leggen dat er een verschil is tussen het ideaalbeeld van de wetenschappelijk onderneming aan de ene kant en de wetenschappelijke praktijk aan de andere.
Wetenschap wordt vaak idealistisch beschreven als een zelf-corrigerend proces aan de hand waarvan wetenschappers, staand op elkaars schouders, langzaam maar zeker alle aspecten van de realiteit onthullen. Maar in werkelijkheid, hoewel wetenschap als idee geweldig is, zijn er vele aspecten van de wetenschappelijke praktijk die verbetering behoeven.
Sommigen zeggen dat een fraude zoals het fabriceren van data door Stapel wel moest uitkomen. Maar ik ben hier niet zo zeker van. Het wetenschappelijk wangedrag lijkt te hebben plaatsgevonden over een lange periode (hoewel dit nog niet officieel bevestigd is).
Is dit het topje van de ijsberg? Hoe kunnen we dat weten? Mijn vorige artikel noemt enkele zwakheden van de praktijk van verschillende onderdelen van het wetenschappelijke proces. Denkend over deze zwakheden ga je je afvragen of wetenschappelijk wangedrag zoals is dit wel zo gemakkelijk te ontdekken valt.
Vraag: wat denkt u hierover? Moeten wetenschappers die hun artikel voor peer review opsturen voortaan hun dataset meesturen? Of zou dit te ver gaan?
Tags: Diederik Stapel, fabriceren, fraude, science, wangedrag, wetenschap
2 Reacties
Hallo Floris, ik ben het eens met je punt. In dit geval was erg vreemd dat er al publiciteit werd gegenereerd terwijl er nog helemaal geen artikel was. Wat ik niet geloof is dat Stapel bij een echte publicatie plotseling zijn gefingeerde data weer zou intrekken. Dat vind ik niet zo logisch klinken.
Ik denk dat er al heel wat verbetert als wetenschappers stoppen met het naar buiten brengen van onderzoeksresultaten voordat ze zijn vastgelegd in een wetenschappelijke publicatie. Want dit verhaal is (met veel bombarie) rondgetoeterd door Roos Vonk, op basis van een aan haar gemaild tabelletje met gegevens. Er was nog niets gepubliceerd, dus strikt genomen was er ook (nog) niet gefraudeerd. Natuurlijk valt er nu niets meer te bewijzen, maar ik vermoed dat Stapel dit bewuste tabelletje niet had durven gebruiken in de ‘echte’ publicatie.
Voor journalisten wordt het dan ook wat makkelijker: als ze weer ronkende mailtjes krijgen van publiciteitshongerige wetenschappers hoeven ze alleen maar vriendelijk te vragen het gepubliceerde artikel mee te sturen.