Ingezonden door Marc van Os:
In de NOAM nieuwsbrief van oktober 2008 bij de introductie van het boek: “Oplossingsgericht aan de slag” maakten we kennis met het 4 Solution Focused Competencies model of kort: het 4 SFC model. Als SF coach en trainer heb ik het boek meteen gekocht, omdat het model meteen al heel “goed” voelde. Dit gevoel werd bevestigd nadat ik de stof tot mij genomen had en er daadwerkelijk mee aan de slag ging. Als coach zie je jezelf vooral in een helpende rol. Vooral als de expert rol van de cliënt voorop staat. Echter, er zijn situaties binnen het coachingsproces, waarin de expertrol van de coach voorop kan staan. Met behulp van dit 4 SFC model is het mogelijk deze rollen effectief toe te passen.
In mijn werk begeleid ik vooral cliënten die als gevolg van stress klachten ziek thuis zitten of dreigen uit te vallen. Naast het oplossingsgericht helpen om goed zicht te krijgen op de problemen (hoe heb je er last van) en op de veranderbehoefte van de cliënt (wat wil je voor de problemen in de plaats) kunnen er ook momenten van kennisoverdracht (instrueren) of oefenen van vaardigheden (trainen) zijn. Dit kan zelfs in interacties waarin een cliënt nog geen klant, maar een bezoeker of klager is. Het uitleggen hoe b.v. in stresssituaties klachten zich kunnen ontwikkelen kweekt begrip en maakt aanpakken hiervan mogelijk. Door mensen bewust te maken van wat er anders zal zijn kunnen klachten verminderen. Bij mensen die overbelast raken doordat ze b.v. moeilijk nee kunnen zeggen helpt het oefenen met SF vragen om oplossingsgericht “nee” te kunnen zeggen, of respectvol de eigen grenzen aan te geven.
Het 4SFC model kadert deze helpende en instruerende rollen binnen de coaching heel goed in. Door te benoemen naar de cliënt dat je in een andere rol wilt stappen en hier mandaat voor vraagt, is de cliënt heel goed in staat de verschillende interventies te onderscheiden en in één verband te zien. Door te benoemen en mandaat te vragen om even iets uit te leggen ter verduidelijking voorkom je dat de cliënt zich ongevraagd geadviseerd voelt of dat je aansluiting mist. Daardoor heb je ook de mogelijkheid om hetgeen zojuist aan kennisoverdracht heeft plaatsgevonden in te passen in de veranderbehoefte van de cliënt. Dit geldt ook voor het oefenen van vaardigheden. Op het moment dat communicatie past in de veranderbehoefte van de cliënt en je weet wat de cliënt hiermee wil bereiken kun je een mooi overgangsmoment creëren door (mandaat) te vragen om iets te vertellen over communicatie en mogelijk te oefenen. De cliënt heeft de vrijheid om nee te zeggen als deze voelt dat dit nog niet het juiste moment is. Je kunt dan altijd nog vragen om communicatiemomenten uit de praktijk te observeren en de veranderbehoefte nader te concretiseren. Tijdens het intakegesprek kondig ik de diverse rollen die ik kan innemen aan. Toe te passen interventies worden zo voor de cliënt helder en zijn de cliënten hierop voorbereid. Hierdoor kunnen cliënten ook de regie blijven voeren over hun eigen coachingsproces en blijft het “leading from behind” .De paden naar oplossingen zijn zo van te voren al verkend. De cliënt heeft de mogelijkheid om hiervan gebruik te maken op het moment dat hij dat nuttig vindt.
Het lijkt simpel. Maar omdat het model al “zo goed voelde”, zo goed toepasbaar is en tegelijkertijd zo veel positieve impact heeft op het coachingsproces, is het model voor mij zeer effectief!
In een volgende nieuwsbrief wil ik graag een casus bespreken over ervaringen die ik heb opgedaan met het 4 SFC model bij het begeleiden van producenten van een Nederlandse Filmmaatschappij.
2 Reacties
[...] Het 4SFC Model in de praktijk [...]
[...] nieuwsbrief 120 berichtte ik over het nut van het 4SFC model van Coert en Gwenda in mijn werk. In dit artikel wil ik nader ingaan op de ervaring die ik met het [...]