Op het voorportaal van de antieke Griekse tempel van Apollo in Delphi, beroemd door haar orakel, staat gedrukt: gnōthi seauton, ken uzelve. Dit aforisme is toegeschreven aan ten minste zes Griekse intellectuelen: Heraclitus, Pythagoras, Socrates, en Thales van Miletus. Socrates, één van de grootste filosofen aller tijden, zag dit als één van de belangrijkste ideeën in het leven. Het is ook logisch dat het belangrijk is om jezelf te kennen. Hoe kun je anders goede beslissingen nemen, bijvoorbeeld in je loopbaan?
Mensen hebben lang gedacht dat introspectie de beste manier is om jezelf beter te leren kennen. Maar Timothy Wilson en andere psychologen hebben laten zien dat die niet waar is. Zij zijn erachter gekomen dat directe toegang tot de enorme hoeveelheid onbewuste processen in je brein onmogelijk is. Wilson betoogt dat alleen indirecte methoden zullen helpen om je zelfkennis te vergroten. Denk hierbij aan monitoren van je eigen gedrag en hieruit proberen af te leiden van je motieven, drijfveren, en dergelijke zijn en aan het gebruiken van feedback van anderen.
Een vraag die ik hier zou willen opwerken is: Hoe veel zelfkennis is genoeg voor een persoon om goed te functioneren? Mijn gevoel is dat pogen om je zelfkennis te vergroten een proces is dat eindeloos kan doorgaan en dat er een punt van afnemende meeropbrengsten zal zijn. En dat punt zou wel eens eerder dichterbij kunnen liggen dan we denken. Uw ideeën hierover zijn welkom.
