In hun uitstekende boek Becoming Solution-Focused in Brief Therapy beschrijven John Walter en Jane Peller het nut van het gebruik van vragen aan onze cliënten die uitgaan van veronderstellingen die onze cliënten uitnodigen om op een andere manier te gaan denken. Deze vragen getuigen ervan dat we hen zien als bekwame, verantwoordelijke mensen die verstandige beslissingen willen en kunnen nemen. Hier is een dialoog uit hun boek (pagina’s 160-162) die daarvan een mooi voorbeeld is. In het boek leggen de auteurs uit hoe veel van de vragen zelfredzaamheid en verantwoordelijkheid van de cliënt impliceren. Deze uitleg heb ik verwijderen. Kunt u herkennen hoe de vragen uitgaan van de veronderstelling van zelfredzaamheid en verantwoordelijkheid?
|
Schoolbegeleider:
|
Met welk doel ben je hier gekomen, Marie?
|
|
Marie:
|
Ik wil graag mijn huiswerk doen. Maar het wil me maar niet lukken.
|
|
Schoolbegeleider:
|
Zijn er nu al momenten waarop je een deel van huiswerk gedaan krijgt?
|
|
Marie:
|
Ja, maar dat is meestal als ik geïnteresseerd ben in het werk of als ik in een goede bui ben.
|
|
Schoolbegeleider:
|
Hoe krijg jij jezelf geïnteresseerd? Ik weet zeker dat er ook andere dingen zijn waar je geïnteresseerd in zou kunnen zijn op zo’n moment.
|
|
Marie:
|
Nou, weet ik niet. Ik begin er gewoon aan en dan is het oké.
|
|
Schoolbegeleider:
|
Hoe besluit je om er aan te beginnen?
|
|
Marie:
|
Nou, ik wil overgaan en ik weet dat ik iets moet doen..
|
|
Schoolbegeleider:
|
Oh, je wilt overgaan. Is dat belangrijk voor jou, om over te gaan?
|
|
Marie:
|
Ja, ik heb er geen zin in om het eerste jaar over te moeten doen en ik ben het zat om mijn tijd te verspillen in de klas.
|
|
Schoolbegeleider:
|
Dus je wilt meer dingen doen zoals beginnen met je huiswerk zodat je over kunt gaan. Zijn er nog wat andere dingen die je kunt doen om jezelf te helpen met overgaan?
|
|
Marie:
|
Soms, als ik in een goede bui ben. Maar ik wou dat ik zo slim was als mijn zus. Alles is makkelijk voor haar.
|
|
Schoolbegeleider:
|
Tja, ik kan me voorstellen dat dat makkelijker zou zijn. Dus, hoe doe jij het gegeven dat het jou niet zo gemakkelijk komt aanwaaien?
|
|
Marie:
|
Ik zeg gewoon tegen mezelf “ik wil overgaan” en dan doe ik het.
|
|
Schoolbegeleider:
|
Maar het klinkt helemaal niet zo gemakkelijk en het klinkt alsof je niet altijd in de bui ervoor bent waarin je zin hebt om het te doen. Dus, hoe beslis je om het te doen terwijl het niet altijd gemakkelijk is en je niet altijd meteen geïnteresseerd bent?
|
|
Marie:
|
Nou, ik zeg gewoon tegen mezelf, ik heb andere dingen die mijn zuster niet heeft- en dan doe ik het gewoon en soms wordt het gemakkelijker.
|
|
Schoolbegeleider:
|
Echt? Hoe doe je dat en zorg je ervoor dat het gemakkelijker wordt?
|
|
Marie:
|
Oh, ik hou gewoon op met erover nadenken dat ik het niet wil doen en ik begin er gewoon aan.
|
|
Schoolbegeleider:
|
Dus je verschuift je denken en maakt het interessanter voor jezelf of je zorgt ervoor dat je tenminste wat gedaan krijgt. Dat is goed zeg. Ik ben ervan onder de indruk hoe je dat doet zelfs wanneer je niet in de buit bent of eigenlijk geen zin hebt om het werk te doen.
Als je meer daarvan zou doen – beslissen om eraan te beginnen omdat je over wilt gaan- zou je dan denken dat je op de goede weg bent om meer huiswerk gedaan te krijgen en uit deze gesprekken te halen wat je eruit wilt halen?
|
|
Marie:
|
Ja, ik voel me beter als ik mezelf ertoe breng om het te doen en denk dat ik overga.
|
|
Schoolbegeleider:
|
Dat kan ik me voorstellen en je hebt daar al wat meer van gedaan omdat je besloot dat je over wilt gaan en iets met je tijd in de klas wilt doen. Hoe denk je dat je dat zult gaan blijven doen?
|
Eneverend hoe voorbeeldig dit gaat. In de praktijk is de uitdaging van vraaggerichte sturing echt een uitdaging.