Gerichtheid op nut en progressie in oplossingsgerichte organisatieverandering

Door: Coert Visser Gepubliceerd op 29 nov, 2011 in de rubriek Organisatieverandering
Kennisbank onderwerpen: Oplossingsgericht managen, Verandermanagement

NOAM Trainingen

Evaluatie van organisatieverandering is belangrijk. Evaluatie helpt ons om een idee te krijgen van hoe succesvol iets is geweest, wat er goed ging en wat er fout ging; zaken die belangrijk zijn om vervolgstappen te bepalen. Maar in de praktijk is evaluatie vaak problematisch in de zin dat het niet concreet genoeg gebeurt, dat cijfers en geld te eenzijdig worden benadrukt, dat de focus te zeer ligt op probleemoorzaken en dat het niet nuttig wordt gevonden, zowel door degenen die de informatie verzamelen als door degenen die de informatie aanleveren. De oplossingsgerichte aanpak van organisatieverandering, die zich sterk richt op vooruitgang en nut, lijkt beter te werken.

Gerichtheid op progressie
Bij oplossingsgericht veranderen is er een voortdurende aandacht voor het monitoren van progressie. Oplossingsgerichte begeleiders doen dit door vragen te stellen als: “Wat gaat er beter?“, “Wat voor vooruitgang heb je geboekt?” en “Wat heeft er goed gewerkt?” Nadat deze vragen gesteld zijn komt vaak de volgende vraag: “Wat nog meer?”. In aanvulling op deze vragen kunnen er diverse oplossingsgerichte technieken worden gebruikt om progressie zichtbaar te maken zoals: schaalvragen, de cirkeltechniek en het visualiseren van vooruitgang (meer daarover hier en hier).

Deze focus op het monitoren van progressie past heel goed bij de oplossingsgerichte aanpak omdat de aanpak werkt volgens het testen-en-leren model. Nadat enkele kleine stappen zijn gezet is heel nuttig om te evalueren wat heeft gewerkt en welke vooruitgang er is geboekt. Een voordeel van deze manier van monitoren van vooruitgang is dat het het gemakkelijker maakt om te merken wat er heeft gewerkt. Ook maakt het het mogelijk om, wanneer nodig, aanpassingen in de gewenste richting aan te brengen.  Een ander voordeel is dat gerichtheid op progressie bijzonder motiverend werkt. Wanneer medewerkers zich meer bewust worden van de vooruitgang die zij boeken dan stimuleert hen dit in het algemeen om door te gaan. Een recent boek van Teresa Amabile en Steven J. Kramer bevestigt de cruciale rol van progressie door te aan te tonen dat het leidt tot een positievere beleving van het werk en tot beter functioneren.

Gerichtheid op nut: activerend evalueren
Als oplossingsgerichte professionals gebruiken we een aanpak die we activerend evalueren hebben genoemd. Kort gezegd bestaat die aanpak uit de volgende vier stappen:

1. Was dit nuttig? (Zo niet, hoe zou het nuttiger kunnen worden?)
2. Zo ja, welke van de volgende elementen/aspecten vond je het meest nuttig? a) …, b) …, c) …, etc.
3. Hoe waren deze nuttig voor je?
4. Wat zie je als een goede volgende stap?

Het interessante aan deze manier van evalueren is dat zowel de ontvanger van de informatie als degenen die de informatie verschaffen er baat bij hebben. De ontvangers krijgen een gedetailleerd inzicht in wat er nuttig werd gevonden en wat niet en ze kunnen deze informatie gebruiken om vervolgstappen te bepalen. Degenen die de informatie verschaffen hebben ook baat bij het beantwoorden van de vragen omdat ook zij inzicht krijgen in wat nuttig was waardoor ze hun volgende stappen goed kunnen kiezen.

Verandering werkt vaak goed wanneer regelmatig aandacht wordt besteed aan vooruitgang die is geboekt, aan wat goed heeft gewerkt en aan hoe individuen dat mogelijk hebben gemaakt.

Lees ook: Why do 80% of organizational change initiatives fail? Or do they?
en: The WHAT, WHO, and WHEN of successful change

Tags: oplossingsgericht

• Tweet