Eén van de meest praktische theoretische raamwerken met betrekking tot organisatieverandering is de Theory of Planned Behavior (Ajzen, 1991), kortweg TPB. Ik noemde een aangepaste versie (door Reeve en Assor, 2011) van dit raamwerk in mijn artikel Het ontwikkelen van een groeimindset – Hoe individuen en organisaties ervan profiteren. Hier is een eenvoudige visualisatie van dat raamwerk (click voor een vergroting):
Dit raamwerk gaat er van uit dat het effectief uitvoeren van gewenst gedrag plaatsvindt wanneer individuen een autonome motivatie voor dit gedrag hebben. Er is sprake van deze autonome intentie wanneer voldaan is aan drie voorwaarden. Ten eerste is het nodig dat individuen de beleving hebben dat ze invloed hebben op het gedrag, dat ze er toe in staat zijn om het gewenste gedrag uit te voeren en beheersen. Ten tweede moeten zij een positieve attitude hebben ten opzichte van het gedrag. Ten derde is een voorwaarde dat de het gewenste gedrag de heersende norm is in de organisatie; het gewenste gedrag moet worden verwacht, ondersteund en, in uiterste instantie, waar nodig, afgedwongen.
Oefening: reflecteer op een organisatieverandering
Denk aan een organisatieverandering waar je zelf mee te maken hebt of hebt gehad en bespreek met elkaar hoe de ‘draaiknoppen’ 1 t/m 4 zijn gebruikt. Welke zijn benut en welke kunnen nog beter of meer benut worden?
Draaiknop 1: kennis, vaardigheden en training het gewenste gedrag
- Goed benut:
- Nog meer/beter te benutten:
Draaiknop 2: persoonlijke ervaring en wetenschappelijk bewijs dat de waarde van het gewenste gedrag aantoont
- Goed benut:
- Nog meer/beter te benutten:
Draaiknop 3: waarde- ondersteuning voor het gewenste gedrag
- Goed benut:
- Nog meer/beter te benutten:
Draaiknop 4: politieke ondersteuning voor het gewenste gedrag -ondersteunend gedrag
- Goed benut:
- Nog meer/beter te benutten:
Organizational Change Exercise
Tags: oplossingsgericht, psychologie, Solution-focused
