Waarom mislukt 80% van de organisatieveranderingsprojecten? Maar wacht eens … ís dat wel zo?

Door: Coert Visser Gepubliceerd op 19 aug, 2010 in de rubriek Organisatieverandering
Kennisbank onderwerpen: Oplossingsgericht managen, Verandermanagement

Opleiding

Boek van de week

Vacatures

Heb je weleens iemand horen beweren dat 70 of 80% van alle veranderinitiatieven in organisatie mislukt? Heb je ook gemerkt dat een dergelijke claim meestal niet ondersteund wordt door specifieke verwijzingen naar één of meer wetenschappelijke studies of publicaties? Ik stel dat die bewering te algemeen is om valide en nuttig te kunnen zijn en dat hij een contraproductief effect kan hebben.  Dit is waarom. In 2002, onderzocht Martin Smith systematisch de succesratio’s van verschillende soorten organisatieverandering (Success rates for different types of organizational change) door 49 gepubliceerde rapporten die samen 40.000 vertegenwoordigden met elkaar te vergelijken. Op basis van zijn onderzoek kunnen de volgende conclusies worden getrokken:
  1. Gepubliceerde succesratio’s variëren tamelijk sterk per soort organisatieverandering. Smith vond bijvoorbeeld dat cultuurveranderingsprogramma’s veel vaker mislukken dan strategieimplementaties of herontwerpprojecten.
  2. Gepubliceerde succesratio’s variëren tamelijk sterk over de tijd. Ouderde bevindingen voor bepaalde succespercentages kunnen afwijjken van meer recente gegevens (dit heeft te maken met contextuele factoren en met verbeterde kennis, methoden en vaardigheden).
  3. Succesratio’s hangen af van de criteria voor succes die gebruikt worden. De studie laat zien dat de meer brede criteria (financiële prestaties, aandeelhouderswaarde, etc.) in het algemeen hogere succespercentages laten zien dan meer gedragsmatige maten (klanttevredenheid, managementgedrag, etc.).
  4. Gevestigde belangen van mensen die rapporteren over de onderzoekingen kunnen de werkelijke succesratio’s drukken. Gerapporteerde succesratio’s kunnen worden gebruikt (misbruikt) om bepaalde verandermethodes te verkopen.
Denken en praten in termen van algemeen geldende hoge faalpercentagges is niet alleen ongerechtvaardigd, het kan ook negatieve praktische consequenties hebben.
  1. Ongerechtvaardigd pessimisme: denken dat organisatieverandering wel bijna gedoemd is om te mislukken schept een negatieve verwachting van succes die een grote kans heeft zich te ontwikkelen tot een self-fulfilling prophecy. Zelfs als is het zo dat een bepaalde type verandering in veel gevallen mislukt, dan zegt dit niet zoveel over jouw huidige project. Bovendien wordt vaak miskent dat er nog steeds veel projecten zijn die wel slagen.
  2. Verlamming: als gevolg van (1) kan een gevoel van hulpeloosheid onstaan die kan leiden tot verlamming. Als je denkt dat dit project gedoemd is om te mislukken, wat kun je dan meer doen dan jammeren en passief je noodlot tegemoet gaan?
  3. Verkeerde beslissingen: er van overtuigd zijn door consultants die beweren een silver bullet aanpak te hebben kan ondermijnend werken voor je onafhankelijkheid, je uniciteit en je eigen verandercapaciteit.
  4. Verkeerde maten: denken in deze algemene termen (falen/slagen) kan ertoe leiden dat je te oppervlakkig gaat denken over organisatieverandering. Een initiatief kan relatief succesvol zijn in één opzicht (bijvoorbeeld winstgevendheid) en een relatieve mislukking in een ander opzicht (bijvoorbeeld marktaandeel).
Het is moeilijk om algemeen advies te geven over organisatieverandering omdat het onderwerp enorm veelomvattend en complex is. Toch zijn hier enkele voorzichtige suggesties.
  1. Verander niet meer dan nodig. Organisaties zijn dynamische systemen waarin continue verandering onvermijdelijk is. Constante vernieuwing is essentieel om het systeem vitaal te houden. Het lijkt echter verstandig om zorgvuldig om te gaan met de introductie van drastische verandering. Als drastische verandering faalt kunnen de gevolgen uitermate schadelijk te zijn. Denk zorgvuldig over de boodschap die je zendt naar de organisatie. Een boodschap van alles-moet-anders kan heel demotiverend werken voor personeel (“blijkbaar hebben we tot nu toe gefaald”).
  2. Volg een succesperspectief. Maak duidelijk waartoe je de verandering nodig hebt en definieer de gewenste situatie in positieve en concrete termen. Richt je inspanningen primair op het identificeren van wat werkt om vooruitgang in de richting van de gewenste situatie te maken.
  3. Wees er terughoudend in om zwaar te leunen op externe hulp. In de meeste gevallen zijn organisaties in staat om hun eigen doelen te definiëren en hun eigen oplossingen te vinden om die doelen te bereiken. Hulp van buitenaf kan nuttig en praktisch zijn maar ook kostbaar en het kan je uniciteit en je verandervermogen verzwakken.
  4. Evalueer doordacht. Vermijdt bij het evalueren van het veranderinitiatief ongenuanceerd, eendimensionale evaluatie-aanpakken. Gebruik in plaats daarvan een succesgerichte evaluatieaanpak (voorbeeld).
Ben jij betrokken bij organisatieverandering? Zijn deze commentaren en suggesties nuttig voor je?
Lees ook: Naar een productief veranderperspectief

12 Reacties

Nico Viergever: 19 aug 2010

Tsja, alleen maar stellen dat constateringen te negatief zijn maakt de zaken ook niet beter. Een dergelijke, ongefundeerd positieve houding kan erg veel demotivatie teweeg brengen. Weer een mooi verhaal en weer veel ellende…
Wat dat betreft is een optimist slechts een slecht geïnformeerde pessimist.

Het is natuurlijk zo dat de definitie van projectfalen niet helder is. Maar dat maakt ook niet uit. Ik denk dat je veilig kunt stellen dat erg veel projecten onnodig in de problemen komen. En dat er erg veel wordt ontkend en weinig wordt geleerd.

Godfried Westen: 19 aug 2010

Ik ben het met de analyse van Coert eens. Ik vond de eensluidendheid van consultants die het percentage van 80% aanroerden al verdacht en betwijfelde de juistheid daarvan. Het psychisch mechanisme is wel interessant: professionals roepen twijfel op over de effectiviteit van verandermethoden om hun eigen methode te promoten. Zou dat werken? Overigens voeden enkele aangevoerde argumenten wel de veronderstelling dat 80% van de pogingen om gedrag te veranderen wel mislukt. Is dat wel acceptabel en/of juist?

Coert Visser: 19 aug 2010

Beste Nico, ongefundeerd positieve houding? Volgens mij heb je het berichtje niet erg aandachtig gelezen

Coert Visser: 19 aug 2010

beste Godfried, bedankt voor je reactie. de bedoeling van het stuk is vooral om te waarschuwen tegen doemdenkers en verkopers die ongefundeerd roepen dat verandering in 80% van de gevallen mislukt. Kan verandering mislukken? Natuurlijk. Bij gedragsverandering is de kans daarop iets groter dan bij wat hardere criteria. Maar zelfs dit zegt niet dat jouw verandering hier en nu gaat mislukken.

Renate Werkman: 19 aug 2010

Ik ben het er mee eens dat de claim dat 80% mislukt, weinig nuancering laat zien. Onderzoek onder honderden bedrijven laat juist gradaties zien in de mate waarin veranderingsprocessen al dan niet naar wens verlopen. Dit blijkt sterk samen te hangen met de veranderstrategie die het verandermanagement kiest, zie bv.
http://www.onderzoekenadvies.org/wp-content/uploads/2010/08/tabel-effectiviteit-van-veranderstrategieen1.pdf
Een kleine 20 procent van de processen loopt echt bijzonder goed volgens betrokkenen. Opmerkelijk genoeg zijn het wel vaak verandermanagers zelf die dit vinden; anderen in de organisatie kijken daar soms heel anders naar.
Voor meer informatie, kijk eens op: http://www.onderzoekenadvies.org/wp-content/uploads/2010/01/understanding-failure-to-change.pdf
 

Coert Visser: 19 aug 2010

Bedankt Renate, voor je toelichting en ook voor de bijgevoegde links. Wat je zegt lijkt me inderdaad belangrijk. Of een initiatief al dan niet geslaagd is hangt af van veel dingen: wat wordt bedoeld met geslaagd? in welk opzicht wel, in welk opzicht niet? Wie zegt dit?
Een ander belangrijk punt is: op welk moment wordt deze beoordeling gedaan? Iets kan op één punt in de tijd een mislukking lijken en later alsnog een succes, of vice versa.
 

Ad de Beer: 20 aug 2010

van de ca 30 veranderprocessen die ik de afgelopen 20 jaar uitgevoerd heb is er één mislukt. De oorzaak? De eigenaar van het bedrijf had meer interesse in golfen dan in zijn bedrijf.
Een aantal veranderprocessen waren processen in tweede termijn, dat wil zeggen processen die na een eerder project kwamen dat mislukt was. Bij bijna al deze mislukte projecten was ICT de change agent geweest.
Natuurlijk is het makkelijk het slagingspercentage omhoog te krijgen door de definities te veranderen, maar daardoor veranderen de feiten niet, het is een politiek spel. De politiek wist het aantal WAOers ook met 150.000 te verminderen door de definitie te veranderen, de mensen werden er echt niet minder ziek van.
Mislukken van een veranderproces wil zeggen dat de klant, de organisatie, niet tevreden is met het resultaat, dat niet bereikt is wat was beloofd of toegezegd.

Coert Visser: 20 aug 2010

Bedankt Ad, soms kunnen inderdaad (bedrijfs)politieke motieven een sterke invloed hebben op of men een verandering geslaagd noemt of niet. Tevredenheid van de klant zou voor een organisatie-adviseur inderdaad leidend moeten zijn, dat zie ik ook zo. hier zou je nog wat verder over na kunnen denken. Wie mogen hier binnen de organisatie precies over meepraten? De directeur?, het management team?, het gehele management?, het gehele personeel?

[...] dit bericht heb ik uitgelegd dat de bewering dat 80% van de organisatieveranderingsinitiatieven mislukt [...]

Nico Viergever: 25 aug 2010

Niet goed gelezen, Coert? Nee, dat geloof ik niet. Ik zit op de lijn van John Kotter en daarmee denk ik ook dat zelfgenoegzaamheid een grote bedreiging is voor verandering. Jouw column vind ik daardoor te positief en (in grote lijnen) weinig realistisch.

Wel goed gelezen, maar misschien heb ik je bedoeling niet goed begrepen. Kan natuurlijk ook.

Coert Visser: 25 aug 2010

Beste Nico, welk aspect of welke bewering vind je precies te positief en weinig realistisch?

[...] in de overheids- en non-profit-sector. Deze uitkomsten zijn niet per definitie te generaliseren. Het artikel dat vandaag verscheen op Oplossingsgerichtmanagement.nl haalt vanuit dezelfde strekking een ander onderzoek aan en nuanceert het begrip [...]

Uw reactie op deze bijdrage

  • Alle reacties die zich houden aan onze Code of conduct worden opgenomen.
  • Na het plaatsen kunt u uw reactie nog 30 minuten aanpassen.

Over OplossingsgerichtManagement.nl

Op deze site blogt Coert Visser over de toepassing van de oplossingsgerichte benadering in organisaties.

De OplossingsgerichtManagement Linkedin group

Volg OplossingsgerichtManagement op Twitter

Redactie