Gastcolumn

Iedereen heeft uitdagingen in zijn leven. Vaak proberen we er zelf uit te komen. Dit lukt niet altijd, want zoals Einstein ooit zei: ‘Je kunt een probleem niet oplossen met dezelfde denkwijze die het gecreëerd heeft.’

Maar hoe krijg je inzicht in je uitdaging? Onderstaande vragen en ideeën helpen je deze vraag te beantwoorden.

Waar draait het nu werkelijk om?
Problemen lijken vaak heel complex. We worden soms overweldigd door alle details. Maar in essentie draait het bij de meeste problemen slechts om één ding:
er is een aspect van je leven dat anders zou moeten zijn dan het nu is.
Er is een verschil tussen werkelijkheid en wens.
De vraag is dan ook: wat wil jij dat er verandert aan de huidige situatie? Het antwoord hierop is de kern van je probleem.

Is deze verandering iets waar je invloed op hebt of niet?
Je hebt geen invloed op wat andere mensen doen en je hebt geen invloed op dingen die buiten je macht liggen, zoals het weer of de belastingen. Je kunt wel zeggen ‘Om mijn probleem op te lossen moet iedereen doen wat ik wil,’ maar dat gaat waarschijnlijk nooit gebeuren. En waarom zou je jouw persoonlijke kracht uit handen geven en wachten op anderen?

Als je geen invloed hebt op wat er zou moeten gebeuren, kun je slechts twee dingen doen:
1. Je situatie accepteren en je erbij neerleggen.
2. Je gevoel over de situatie veranderen, bijvoorbeeld door het positieve ervan in te zien of door je er minder druk over te maken.

Als je wel invloed hebt op je situatie, dan kun je de volgende vragen stellen:
1. Wat kan ik op dit moment doen om de situatie te veranderen?
2. Wat is de eerste stap?
3. Ben ik bereid om zelf de verantwoordelijkheid nemen?
4. Wat houdt mij tegen?

Verwar geen feiten met fictie.
Als je aankomt bij het punt dat je tegenhoudt, dan zul je meestal merken dat dit een aanname is. Bijvoorbeeld:
1. Je neemt aan dat je iets niet kunt, omdat je het nog nooit gedaan hebt.
2. Je neemt aan dat niemand zit te wachten op wat je wilt.
3. Je neemt aan dat een ander er nooit akkoord mee zal gaan.
4. Je neemt aan dat het moeilijk is.

Maar is dat wel zo?

Lees meer op:
http://newstart.nl/blog/creeer-inzicht-in-je-uitdaging/

Deze week was Saïd Bensellam weer in het nieuws. Eens Amsterdammer van het jaar (2006), maar met een Rotterdamse aanpak, \"Geen woorden maar Daden\". Een alom gerespecteerde Amsterdammer die laat zien dat met een zeer eenvoudige aanpak resultaat bereikt kan worden. In de uitzending van Pauw & Witteman deze week illustreert hij weer hoe de Nederlandse aanpak van de straatproblematiek, volgens het welbekende poldermodel, faalt. Hij illustreert hoe de vele instanties en de hulpverlening over elkaar buitelen en vooral vergaderen om het probleem aan te pakken. Aanpakken doe je met je handen, iets waar Saïd goed in is.
Voor de liefhebbers van Management modellen en stappenplannen, zijn stappenplan is simpel en doeltreffend.

1. Aanspreken op gedrag
2. Toekomst perspectief geven
3. Helpen om dit te bereiken

Vergeet alle modellen over leiderschap en management en start met het toepassen van de Bensellam methode. Het voeren van academische discussies leidt net als de vergaderingen van de hulpverleners tot niets dan bureaucratie. Tenminste, als het daar bij blijft. Wat vaak ontbreekt is de uitvoerende taak van management. Management by walking around, of in goed Nederlands wandelgangenmanagement.
De eerste stap van de Bensellam methode, aanspreken op gedrag, kan in het algemeen vertaald worden naar contact maken en oprechte interesse. In die gevallen waar het nodig is eventueel ook aanspreken op gedrag. Niet via een memo of later achteraf. Reageren in het moment zelf, in het hier en nu.
De tweede en derde stap spreekt voor zichzelf, maar het ontbreekt in de huidige praktijk meestal aan de eerste stap. Misschien moeten we allemaal eens een college volgen bij Saïd.
Opvallen is dat de Amsterdammer van het jaar zeer veel respect heeft bij verschillende groepen Amsterdammers. Wat hij doet? Hij krijgt zijn waardering voor zijn werk als vrijwilliger. Dus geen dikbetaalde baan, geen auto van de zaak, geen bonussen. Een groot contrast met de kopstukken uit de financiële wereld, deze week eveneens in het nieuws om hun straatje schoon te vegen.

Petje af voor Saïd.

Door Marco Buschman

Een training die ik verzorg start nog vóór het traditionele voorstelrondje met een oefening waarbij de deelnemers in steeds wisselende tweetallen aan elkaar vragen: ‘wat is je grootste droom’. Altijd een bijzonder moment. Eerst een soort ‘verwarring’, want, wat is mijn grootste droom (heb ik die eigenlijk wel)? Maar gaandeweg, als de vraag vaker wordt gesteld en iedereen de antwoorden van anderen hoort ontstaat er een positieve energie en wederzijdse inspiratie. Je ziet opgewekte gesprekken en lachende gezichten. De deelnemers komen (weer) in contact met wat voor hen waardevol is. En ze komen direct op een dieper niveau in contact met de anderen. Steevast waarderen ze de oefening dan ook en zijn ze het erover eens dat deze vraag vaker gesteld zou moeten worden. En toch, als ik vraag ‘hoe vaak stel je deze vraag aan een collega of een vriend’ dan is het antwoord steevast ‘eigenlijk nooit’.

Wat maakt dat we deze vraag zo weinig stellen? En waar of wanneer zijn we de kwaliteit om te (durven) dromen kwijtgeraakt? Als kind zijn we ermee opgegroeid. We droomden de hele dag, we leefden in onze fantasiewereld. En toen gingen we naar school, werden steeds serieuzer, kregen steeds meer regels en er werd ons geleerd dat het gaat om het behalen van goede cijfers. Er ontstaat uniformiteit, competitie, afstomping én het materialisme sluipt erin. En dat proces van serieus worden gaat zo ver dat we uiteindelijk ‘in de waan van de dag’ er niet meer toe komen eens rustig achterover te leunen en ongeremd te dromen. En te bedenken of hetgeen dat we doen of willen gaan doen, we ook echt willen en of dat wel bij ons past. Als het ‘tegenzit’ merken we dan te laat dat we wel ‘hoog op de ladder’ staan, maar dat de ladder tegen de verkeerde muur aan staat. Een thema dat mooi wordt bezongen door Stef Bos in zijn lied ‘Is dit nu later’.

Hiermee wil ik niet stellen dat serieus zijn een ongezond element van het leven is. Waar het mij om gaat is het feit dat we soms ‘te’ serieus worden. Ik vind dat we het kind in onszelf de ruimte moeten blijven geven en onszelf moeten toestaan om af en toe te dromen zonder beperkingen. Wist je bijvoorbeeld dat we als kind voor een probleem makkelijk 60 alternatieven bedenken? Als volwassene zijn het er gemiddeld 3 tot 6. En als we voor het eerst naar school gaan stellen we gemiddeld 60 ‘waarom’ vragen op een dag. Wanneer we met pensioen gaan is dat teruggebracht tot gemiddeld 6 keer per dag. Of wist je dat kinderen gemiddeld 300 keer per dag lachen? Helaas, als volwassene lachen we nog maar 15 keer per dag. Want waar een kind ‘gewoon’ kan lachen, hebben we als volwassene eerst een aanleiding of een reden nodig. En dat is jammer, ondermeer omdat lachen heel gezond is! Enkele redenen: lachen helpt te ontspannen, het verminderd de productie van stress hormonen, het versterkt het immuun systeem, het helpt klachten en pijn te ‘vergeten’, maakt dat pijn minder erg aanvoelt én lachen helpt om de bloeddruk te verlagen. Het mooie daarbij is: er zijn geen negatieve bijwerkingen bekend van het hebben van een flinke lachbui.

Beste lezer, de uitdaging die ik voor je heb is om een oefening van 20 minuten te doen die je meer bewust maakt waar het jou om gaat in dit leven. Ook maakt deze oefening duidelijk dat je niet tot morgen moet wachten om gedrag te vertonen dat je werkelijk belangrijk vindt. Deze oefening kun je het beste doen in een rustige omgeving, bijvoorbeeld buiten in het bos.

• Sluit je ogen en richt je gedurende een paar minuten op het hier en nu. Word je bewust van je ademhaling, dat wat je hoort, voelt of ruikt. En als je daarbij merkt dat er een gedachte opkomt, constateer dan dat deze gedachte er is en laat hem vervolgens los.
• Zeg daarna hardop tegen jezelf (of vraag iemand om dat te doen): ‘er is geen garantie dat ik volgende week nog leef, laat staan over een paar jaar’. Laat deze zin een paar minuten tot je doordringen. Herhaal hem eventueel nog eens.
• Neem dan je partner, kinderen of een dierbare vriend(in) in gedachten en zeg tegen jezelf: ‘er is een kans dat mijn partner, kinderen of dierbare vriend(in) volgende week dood is, en de kans is zelfs groter dat hij/zij over een paar jaar dood is’. Concentreer je gedurende enkele minuten op deze waarheid.
• Stel je dan gedurende enkele minuten hetzelfde voor bij een vage collega, een buurman, het meisje bij de kassa of iemand met wie je moeite of zelfs ruzie hebt. Ook deze persoon kan volgende week dood zijn, of over een paar jaar.
• Tot slot vraag ik je om gedurende een aantal minuten te realiseren dat elk moment van de dag ergens op deze wereld iemand dood gaat: nu, straks, morgen, volgende week, volgend jaar, etc. En terwijl jij je je bewust bent van de vergankelijkheid vraag ik je na te denken wat jij wilt nalaten op deze wereld. Waar is het jou om te doen, waar sta je voor, hoe wil je herinnerd worden?
• Spreek hardop uit waar het jou in dit leven om gaat. Bespreek het met je partner, een dierbare vriend of degene die jou begeleidt.

Tot slot: wacht niet tot morgen, volgende week of volgend jaar met invulling te geven aan datgene wat voor jou echt belangrijk is. Het leven is nu, pas je gedrag dan ook NU aan. Of zoals Ghandi zei: ‘be the change you want to see in the World’. En om in de sfeer van de oefening te eindigen: op een grafsteen staat over het algemeen heel groot je geboortedatum en je sterfdatum vermeld. Daar tussen staat een klein streepje. Dat streepje vertegenwoordigt jouw hele leven. Hoe wil jij dat dit streepje wordt ingekleurd?

Geniet van je dromen!

Door Marco Buschman

Hoe bewust maken we beslissingen en handelen we daarnaar? Een vraag waar niet makkelijk antwoord op kan worden gegeven. Onder meer Ben Tiggelaar stelt dat slechts 5% van onze handelingen bewust en gepland is en dat maar liefst 95% onbewust én automatisch gedrag is! Of de cijfers nu volledig correct zijn of niet, feit is dat uit steeds meer onderzoek blijkt dat een belangrijk deel van ons gedrag automatisch is. Na afloop ‘bedenken’ we vervolgens een rationele verklaring waardoor we ons gedrag als logisch ervaren. Enkele voorbeelden ter onderbouwing.

Voorbeeld 1. Een willekeurige groep mensen werd gebeld met de vraag ‘Hoe gelukkig bent u?’ en ‘Hoe tevreden bent u met uw leven?’. Ze moesten de vragen beantwoorden op een schaal van 1 tot 9, waarbij 9 betekende dat mensen extreem gelukkig en tevreden zijn. De mensen werden daarbij onder verschillende weersomstandigheden gebeld. Wat blijkt? Op een zonnige dag gaven mensen gemiddeld een 7 als antwoord, terwijl mensen op een bewolkte dag niet verder kwamen dan 4,8. Dus, als je ooit gevraagd wordt of je gelukkig bent, kijk dan eerst even wat voor weer het is. Het kan je antwoord beïnvloeden.

Voorbeeld 2. Aan twee groepen studenten werd gevraagd om een lijst met reeksen van 5 woorden zo snel mogelijk om te zetten in zinnen van 4 woorden. Bijvoorbeeld: ‘schoenen, geef, vervang, oude, de’ wordt dan ‘vervang de oude schoenen’ (1 woord blijft over). Daarbij kreeg de ene groep reeksen waar woorden inzaten als agressief, vrijpostig, ruw, lastigvallen, verstoren, binnendringen en inbreuk. De tweede groep kreeg reeksen met woorden als respect, zorgzaam, waarderen, geduldig, toegeven, beleefd en galant. Na afloop van de test werd de student gevraagd om aan de onderzoeksleider een nieuwe test te vragen. Echter, als ze daartoe de gang inliepen stond hij in gesprek met iemand anders met zijn rug naar de student toe. Wat blijkt? De studenten die aan de reeksen hebben gewerkt waarbinnen ‘ruwe’ woorden zijn opgenomen (en daarmee zijn ‘geprogrammeerd’ met ruwheid) onderbreken de onderzoeksleider gemiddeld na 5 minuten. Maar van de studenten die ‘geprogrammeerd’ zijn met beleefdheid bleek de overgrote meerderheid (82 procent) het gesprek helemaal niet te onderbreken. Wie weet hoe lang ze in de gang zouden zijn blijven staan, met een beleefde en geduldige glimlach op hun gezicht, als het experiment niet na tien minuten beëindigd was?

Voorbeeld 3. Een groep mensen werd in een winkel gevraagd aan te geven welke van de vier naast elkaar gelegen panty’s ze het beste vonden. Wat blijkt? Over het algemeen koos men daarbij voor de panty die het meest rechts lag. Daarbij gaf men redenen op als ‘deze is gewoon het mooiste’ of ‘ik denk dat deze het stevigst is en dus het langste meegaat’. Allemaal onzin, de vier panty’s waren namelijk precies hetzelfde. Wat het onderzoek laat zien is dat de proefpersonen voornamelijk hebben gekozen op basis van positie en daar zelf een andere verklaring aan geven.

Voorbeeld 4. Mensen met kinderen herkennen ongetwijfeld de volgende situatie. Je geeft je kind te eten en je doet daarbij zelf je mond open. Logisch toch, want daarmee stimuleer je dat je kind ook zijn mond open doet en kun je hem eten geven. Wat blijkt? Feitelijk zijn wij meestal degenen die imiteren. In 80% van de gevallen is het eerst het kind dat zijn mond open doet, waarna wij het gedrag kopiëren! Overigens blijkt ook uit onderzoek dat wij personen die ons gedrag imiteren over het algemeen aardiger vinden. En omgekeerd werkt het ook. Van mensen die wij aardig vinden gaan we eerder hun gedrag imiteren.

De uitdaging aan jou is om een test te doen die het verschil inzichtelijk kan maken tussen je bewuste en onbewuste denkpatronen. Maak daartoe deze etniciteittest (https://implicit.harvard.edu/implicit/netherlands/). Het maken van de test kost je maximaal 10 minuten. Na afloop zou het kunnen zijn dat blijkt dat je onbewuste denkpatronen onverenigbaar zijn met je bewuste officiële waarden.

Mocht je meer over de werking en de kracht van het onbewuste willen lezen dan kan ik ‘Het slimme onbewuste’ van Ap Dijksterhuis en ‘Intuïtie’ van Malcolm Gladwell van harte aanbevelen.

Geniet van je (on)bewuste inzichten!