Wat hier wat mij betreft interessant aan is, is dat deze epigenetische aanhanghangsels die de expressie van genen reguleren op hun beurt weer aangestuurd worden door externe invloeden niet alleen vanuit de betreffende lichaamscel maar ook van verre plaatsen uit het lichaam en zelf van buiten het lichaam. Een sociale interactie die jij bijvoorbeeld hebt kan stressvol voor je zijn waardoor een proces in werking wordt gezet waarbij in een serie van stappen epigenetische moleculen worden gevormd.

De traditionele manier van kijken naar het gen als de regisseur wordt zo langzamerhand achterhaald. Het gen zelf wordt aangestuurd door de cel die op zijn beurt weer wordt aangestuurd door invloeden van buitenaf. Genen blijven zeer belangrijk maar de mate waarin genen actief zijn, tot uitdrukking komen, is een kwestie van hoe genen van buitenaf gereguleerd worden.

Vraag: Is dit op enige wijze relevant voor de oplossingsgerichte aanpak? Zo ja, hoe?

Hoe wordt de kwaliteit van de journalistiek bewaakt en door wie? Voor politici en andere bekende personen is dat vaak moeilijk omdat journalisten veel toegang hebben tot de media en veel macht hebben. Twee dingen baren mij zorgen ver de kwaliteit van de journalistiek:

1. Vervaging van de grens tussen commercie en nieuwsvoorziening. Als ik internetpagina’s van kranten als het AD en de Telegraaf bekijk dan zie ik vaak berichtjes waarvan ik niet duidelijk kan zien of het gesponsorde berichtjes zijn of onafhankelijke nieuwsberichten. Vandaag (net als op andere dagen) staat er bijvoorbeeld tussen de nieuwsberichtjes een bericht over een nieuw model van een auto van een bepaald merk. Er staat geen aanduiding ‘advertentie’ o.i.d. bij. Is dit bericht gesponsord of niet? Hoeveel van de berichtjes op dergelijke voorpagina’s zijn commercieel gedreven (of deels commercieel gedreven)?
2. Vervaging van de grens tussen feit en interpretatie/mening. Natuurlijk bestaan er twee vormen van journalistiek: de feiten zo neutraal en objectief mogelijk doorgeven, of ze juist duidelijk voorzien van commentaar. Maar goede journalistiek laat altijd zien of we met de ene vorm of de ander vorm te maken hebben. En dat lijkt mij vaak veel te weinig gebeuren. Op de website Joop.nl staat bijvoorbeeld vandaag de kop Bleker droomt van CDA-leiderschap. Als ondertitel staat er: Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie zegt leiderschap op zich te willen nemen. Dit wordt gepresenteerd als een feit; nergens is uit af te leiden dat het zou gaan om een mening, interpretatie, of commentaar. Maar is het zo dat Bleker heeft gezegd: Ik droom van het CDA leiderschap? Heeft hij gezegd: “Ik wil het leiderschap op me nemen?” Misschien heb ik het gemist maar volgens mij heeft hij dat niet gezegd. De teneur van wat hij zei ging eerder de andere kant op. Dit berichtje op nu.nl klopt volgens mij veel beter. Nou kan het zijn dat de betreffende journalist geen woord gelooft van wat Bleker zegt. Maar dat rechtvaardigt in mijn ogen niet een dergelijke titel waarin interpretatie (een veronderstelde intentie) als feit gepresenteerd wordt.

Oplossingsgerichte principes en technieken, oorspronkelijk ontwikkeld in de psychotherapie, hebben in het afgelopen decennium hun weg gevonden naar coaching. Terwijl een evidence-base met betrekking tot oplossingsgerichte therapie al van de grond aan het komen is, is er nog weinig onderzoek gedaan naar de effectiviteit van oplossingsgerichte coaching (een onderzoeker die hier al wel interessant onderzoek naar doet is Anthony Grant). Het is belangrijk dat er ook een evidence base van oplossingsgerichte coaching wordt gebouwd. Individuele cliënten, opdrachtgever-organisaties en de maatschappij in brede zin verwachten terecht dat oplossingsgerichte professionals niet alleen interventies ontdekken maar ook rechtvaardigen wat zij doen door hun methode wetenschappelijk te onderzoeken.

Standaard effectiviteitsonderzoek wordt gedaan met gerandomiseerde gecontroleerde experimenten waarbij de behandeling waarin de onderzoeken behandeling wordt vergeleken met een referentiebehandeling en met een controlegroep. Een recente review vat de beperkte hoeveelheid van dit type onderzoek naar de effectiviteit van coaching samen. Effectiviteitsonderzoek naar coaching staat nog in de kinderschoenen. Hoewel het gerandomiseerd onderzoek met controlegroep onmisbaar is, is het niet het enige nuttige soort onderzoek en is het niet zonder zwaktes. Om te beginnen vereist dit soort onderzoek algemeen vereiste definities van de behandelingen (/coachingsaanpakken) die worden onderzocht. Dit soort onderzoek wat verschillende aanpakken met elkaar vergelijkt zegt wel iets over de relatieve effectiviteit van deze aanpakken maar zegt niet veel over de relatieve bijdrage van de  verschillende bestanddelen van deze aanpakken omdat deze niet apart worden onderzocht in dit soort experimenten maar alleen in combinatie met elkaar worden bekeken. 

Onderzoek gericht op het microniveau van coaching kan een belangrijke toevoeging vormen aan de standaard effectiviteitsonderzoeken. Een voorbeeld hiervan is microanalyse onderzoek zoals dat bijvoorbeeld gedaan wordt door Janet Beavin Bavelas en haar collega´s. Micro-analytisch onderzoek zal in de nabije toekomst, naar ik verwacht, worden ondersteund door software om taal te analyseren die gebruikt wordt in coachingsgesprekken. Terwijl dit type onderzoek zich ontwikkelt, zal er veel genuanceerdere informatie naar boven komen over wat werkt en wat niet in coaching.

Vragenlijstonderzoek biedt ook interessante mogelijkheden om de specifieke interventie en gedragingen van coaches te onderzoeken. Recent publiceerde ik een dergelijk onderzoek: Testing the Association between Solution-Focused Coaching and Client Perceived Coaching Outcomes. Ik ontwierp een web-based enquête en nam die af bij 200 mensen die recent cliënt waren geweest van een coach. De enquête bevatte een lijst van 28 coachgedragingen, waarvan er 14  oplossingsgerichte gedragingen waren en de andere 14 items beschreven gedragingen die oplossingsgerichte coaches bewust vermijden.  Ik vroeg cliënten om aan de hand van deze 28 items te beschrijven wat hun coaches hadden gedaan en wat zij niet hadden gedaan (zonder hierbij op enige wijze te verwijzen naar oplossingsgerichte coaching of enige andere vorm van coaching). Ook vroeg ik ze op enkele dimensies te beschrijven hoe effectief  de coaching wat hen betreft geweest was. Oplossingsgerichte coachingsgedragingen bleken sterk te correleren met positieve coachingsresultaten. De niet-oplossingsgerichte gedragingen bleken matig negatief te correleren met de coachingsresultaten.

Vervolgens gebruikte ik een techniek die multiple regressie analyse heet en die inzicht gaf in welke specifieke coachgedragingen het resultaat van de coaching het best voorspelden. Dit liet zien dat de volgende 10 oplossingsgerichte coachingsgedragingen vooral samenhingen met een goed resultaat van de coaching:

1. De coach reageerde met begrip op wat ik had gezegd (begripvolheid coach)
2. De coach liet mij beslissen of de coaching moest worden voortgezet of beëindigd (cliënt beslist over doorgaan)
3. De coach richtte zich op onderwerpen die ik nuttig vond om te bespreken (onderwerpkeuze door cliënt)
4. De coach moedigde mij aan om te beschreven hoe ik wilde dat mijn situatie zou worden (gewenste situatie beschrijving)
5. De coach moedigde mij aan om te beschrijven wat ik ander wilde kunnen doen (positief toekomstig gedrag beschrijving)
6. De coach gaf mij positieve feedback (complimenteerde mij met wat ik goed had gedaan) (positieve gedragsfeedback)
7. De coach moedigde mij aan om te kiezen welke stap(pen) vooruit ik zou gaan zetten (cliënt gekozen actie)
8. De coach gebruikte dezelfde woorden als die ik had gebruikt (taalmatching)
9. De coach controleerde verschillende malen of ons gesprek nuttig was voor mij (cliënt nuttigheids check)
10. De coach stelde vragen over wat ik al had gedaan dat goed had gewerkt (verkenning van wat werkte)

Het aantal niet-oplossingsgerichte coachgedragingen dat samenhing met positief coachingsresultaten was kleiner. Drie coachingsgedragingen hingen, zoals verwacht, negatief samen met coachingsresultaten:

1. De coach vertelde mij of de coaching moest worden voortgezet of beëindigd (coach beslist over doorgaan),
2. De coach gaf mij negatieve feedback (bekritiseerde me over wat ik verkeerd had gedaan) (negatieve gedragsfeedback)
3. De coach koos over welke onderwerpen we spraken (coach onderwerp keuze).

Verrassenderwijs (en interessant genoeg), bleken er twee niet-oplossingsgerichte coachingsgedragingen te zijn die wel positief samenhingen met het resultaat van de coaching: 1) De coach analyseerde met mij wat de oorzaken van mijn probleem zouden kunnen zijn (probleemoorzaak analyse) en 2) De coach stelde vragen over wanneer mijn problemen op hun ergst waren (probleempiek focus).

Ik hoop dat dit een goed (zij het bescheiden) begin is van vragenlijstonderzoek naar de effectiviteit van oplossingsgerichte coachingsinterventies.  De details van het onderzoek kunnen nagelezen worden in het artikel. Binnenkort hoop ik een onderzoek te publiceren naar de effecten van de oplossingsgerichte aanpak op de coaches zelf.

1. Can Everyone Become Highly Intelligent? Cultural Differences in and Societal Consequences of Beliefs about the Universal Potential for Intelligence (Savani, Rattan, Naidu en Carol S. Dweck, 2011). De onderzoeken in dit artikel laten zien dat de overtuiging dat alleen sommige mensen het potentieel hebben om zeer intelligent te worden een cultureel gevormde overtuiging is die in hand kan werken dat mensen tegen beleid zijn dat gericht is op het tegengaan van sociale ongelijkheid.
2. “It’s ok – not everyone can be good at math”: Instructors with an entity theory comfort (and demotivate) students (Rattan,  Good en Dweck, 2011). De artikelen in dit onderzoek laten zien dat leraren met een fixed mindset met betrekking tot wiskundige competentie eerder denken in termen van een lage aanleg voor wiskunde op basis van een lage cijfer. Ook leidt deze fixed mindset bij leraren eerder tot troost gedrag (“niet iedereen kan goed zijn in wiskunde”) en weinig aanmoediging om inspanning te leveren. Deze fixed mindset bij leraren werkt demotiverend waardoor leraren die niet zo presteren blijven hangen in hun lage scores.
3. Intelligence: New findings and theoretical developments (Nisbett, Aronson, Blair, Dickens, Flynn, Halpern en Turkheimer). Dit artikel geeft de laatste stand van zaken in het de theorieën en empirische bevindingen over intelligentie. Zie ook 9 indications that intelligence can be developed waarin het werk van meerdere van de auteurs van dit artikel wordt samengevat.

1. 1. Onderzoek naar wat werkt in oplossingsgerichte coaching
   2. Introductie Mindset
   3. Minitaak voor als je vastzit
   4. Het Oplossingsgerichte Aandachtsvelden Raamwerk
   5. Oplossingsgerichte verdwijntruc met een conflict
   6. 9 uitgangspunten van oplossingsgerichte organisatieverandering
   7. Vijf macrotrends die de hele menselijke geschiedenis overspannen
   8. Bewijzen recente publicaties het ongelijk van Anders Ericsson en collega’s over deliberate practice? Nee.
   9. De plus achter de min zoeken
   10. 10 Tips om je schriftelijke communicatie oplossingsgerichter te maken
   11. Deliberate practice: belangrijke factor achter topfunctioneren
   12. Oplossingsgerichte taalmatching
   13. Zaklampen op andere hoeken laten richten
   14. Oplossingsgericht coachen
   15. Het primaat van progressie
   16. 5 Soorten huiswerksuggesties bij oplossingsgerichte loopbaanbegeleiding
   17. Moet het probleem per se een naam hebben?
   18. Wetenschap verbeteren
   19. Oplossingsgerichte interventies op een vloeiende en natuurlijke manier toepassen
   20. Het ontwikkelen van een groeimindset- hoe individuen en organisaties ervan profiteren
   21. 4 Vragen voor oplossingsgerichte zelf-coaching
   22. Het woord ‘talent’
   23. 4 essentiële ingrediënten van oplossingsgericht werken
   24. Cliënt en coach ervaren een coachingsgesprek vaak verschillend
   25. 10 misvattingen over oplossingsgericht werken

    

Binnenkort plaats ik een top 15 van posts van 2011 van www.oplossingsgerichtmanagement.nl,

Hier is alvast een lijstje van mijn 15 favoriete posts op www.solutionfocusedchange: Top 15:

1. Testing the Association between Solution-Focused Coaching and Client Perceived Coaching Outcomes - in which I present a recent paper in which I describe the results of a web-based survey which was administered with 200 clients of coaches. SF coach behaviors were strongly positively associated with positive coaching outcomes. 9 assumptions suggests that these variables effectively describe a solution-focused mindset
2. Results of the mini-survey on solution-focused assumptions - in which I describe a study testing a set of 9 solution-focused assumptions I had formulated. The study suggests that this list of 9 assumptions effectively describes a solution-focused mindset.
3. Developing a Growth Mindset – How individuals and organizations benefit from it - contains an article in which I explain the basic ideas behind Carol Dweck’s concept of mindset. The article suggests ways to build a growth mindset in organizations.
4. The Solution-Focused Fields of Attention Framework - presents a framework I developed which shows how a process of asking solution-focused questions helps to gradually facilitate a shift from talking and thinking about negative things to thinking and talking about positive things.
5. Improving science - argues that the scientific enterprise is extremely important and that we should continue to improve scientific practice; also suggests how.
6. Five macro-trends overarching all of human history - shows five long term trends which suggest that humanity is slowly but surely uniting and benefiting from it.
7. The shift from direct person compliments to indirect process compliments - in which I suggest how the solution-focused way of complimenting should shift.
8. Contaminated mindware- how can we protect ourselves against it - in which I reflect on how we may protect ourselves against thinking which is bad for us.
9. 21 Solution-Focused Techniques - in which I explain many well-known and several lesser known solution-focused techniques.
10. Solution-Focused Conversations Flow Chart - in which I present a simple chart which suggests how to help clients develop a clearer sense of what they want in conversations.
11. Tiny task to unstuck yourself - in which I suggest an extremely simple but powerful technique to get going again when you feel stuck.
12. 9 Solution-focused starting points of organizational change - in which I suggest how solution-focused principles and techniques are relevant for helping organizations change deliberately.
13. Finding the Plus Behind the Minus - in which I present a technique to deal with, apparently, negative words and behaviors.
14. Promoting freedom and influence around the world - in which I show my gladness with the abolishment of dictatorships and argue that establishing and defending freedom and influence keeps asking attention everywhere, also in the ‘free’ world.
15. The word ‘talent’ - in which I explain why I’d rather not use the word ‘talent’ a lot.

Het boek Breinlink voor ouders is geweldig voor ouders die hun kind willen helpen leren, en vooral daar ook lol in te hebben. Uitgangspunt voor dit positieve boek is ‘het plastische brein’. Vanuit de nieuwste wetenschappelijke inzichten betogen de schrijvers dat het brein, door de juiste oefening, maakbaar is. Vanuit deze visie en het belang van een groei mindset worden tips gegeven. Hele praktische tips zijn het, over hoe je als ouder met je kind over leren praat en met leren helpt. Leuk is ook dat achterin een klein boekje zit speciaal voor de tiener zelf.

De schrijfstijl van het boek is oplossingsgericht. Mogelijkheden worden aangereikt en niet opgedrongen. Ook vrijwel de hele inhoud voelt oplossingsgericht aan. Het gaat vooral over hoe je de kennis die er is over het brein kan gebruiken. Verder wordt er veel taal aangereikt die stimulerend is voor je kind. Ik merk dat het boek op mij zeker indruk heeft gemaakt. Nog vaker praat ik nu met mijn kinderen over oefenen en hoe je hersenen slimmer worden. Dit boek heeft me de praktische tools in handen gegeven om dat op een goede manier te doen. Ook heb ik breintrucjes gebruikt met mijn dochter die net begint met leren. Daardoor werd het voor haar een sport. Aanrader!

1. Antropocentrisme neemt af: lang geleden interpreteerden de natuur in antropocentrische termen. Ze zagen de mens als het middelpunt van het bestaan. Natuurlijke verschijnselen zoals onweer, vulkaanuitbarstingen en overstromingen werden gezien als tekenen van god(en) die speciaal bedoeld waren voor ons. We dachten dat de wereld gestuurd werd door goden die veel menselijke trekken hadden. Stap voor stap begonnen we meer uit te vinden over de natuur en over onszelf. We ontdekten veel over natuurlijke fenomenen en kwamen erachter dat ze vaak weinig tot niets met ons te maken hadden. We ontdekten ook de enorme uitgestrektheid van het universum. We kwamen erachter dat de aarde een piepkleine planeet is die niet in het centrum van ons zonnestelsel staat, dat ons zonnestelsel niet in het centrum van ons melkwegstelsel staat en dat mensen niet onderscheiden van dieren zijn maar dat we zelf dieren zijn. (Kijktips: 1) The Center of all Things, 2) The Known Universe).

2. Het menselijke netwerk verdicht zich: het weven van het web van menselijke interacties vindt al plaats sinds de tijd dat jager-verzamelaars groepen vormden. Daarna ontstonden steden en beschavingen en uiteindelijk, toen Columbus het menselijke netwerk uitbreidde naar de Amerika’s in 1492, werd de hele wereld verbonden tot één netwerk. In moderne tijden groeit het menselijke netwerk sneller dan ooit te voren door nieuwe transportmiddelen en informatie- en telecommunicatietechnologie.  (Leestip: The Human Web: A Bird’s-Eye View of World History).

3. Menselijke samenwerking neemt toe: Terwijl de mensheid zich ontwikkelt neemt menselijke samenwerking toe. Anders gezegd: door de hele geschiedenis heen volgen menselijke interacties steeds meer een patroon van ‘positive-sumness’. Positive-sumness beschrijft een interactie waarin de interacterende partijen netto opbrengsten vergaren van meer dan nul. Natuurlijke selectie heeft deugden als altruïsme en empathie in ons gevormd die hieraan bijdragen. Daarnaast is zo dat zelfs gedragingen die gemotiveerd zijn door eigenbelang menselijke gemeenschappen ten goede kunnen komen (en dit ook vaak doen). Ten slotte wordt samenwerking verder gestimuleerd door menselijke systemen en instituties die disfunctioneel egoïsme tegengaan. (Leestips: 1) The Evolution of Cooperation, 2) Nonzero: The Logic of Human Destiny).

4. Collectieve intelligentie groei: terwijl de menselijke beschaving zich heeft ontwikkeld hebben mensen zich beziggehouden met ruilhandel en specialisatie waardoor een geleidelijk ontstaan van collectieve intelligentie heeft plaatsgevonden.  Via deze collectieve intelligentie hebben mensen manieren gevonden om de leefomstandigheden voor de meesten van ons te verbeteren ondanks schijnbaar overweldigende problemen en bedreigingen. (Leestip: The Rational Optimist: How Prosperity Evolves. Kijktip: Exchange is the root of virtue and prosperity).

5. Geweld neemt af: In weerwil van de dominante zienswijze dat de wereld steeds gewelddadiger wordt, is feitelijk het omgekeerde waar. Door de hele geschiedenis heen zijn verschillende soorten geweld langzaam maar zeker afgenomen dankzij een proces van beschaving en dankzij instituties die wij hebben gevormd. (Leestip: The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined).

Het staat buiten kijf dat deze vijf macrotrends met elkaar samenhangen. De vijf trends gecombineerd suggereren dat de mensheid zich langzaam aan het verenigen is en hiervan profiteert. Natuurlijk is er nog veel ellende, ongelijkheid, armoede, haat, primitivisme en geweld. We moeten niet achterover leunen en kijken wat er verder gebeurt. Nu het onze beurt is om te leven moeten we ons best doen om deze trends een stapje verder te brengen zodat ze door kunnen gaan.

Five macro-trends overarching all of human history

Harris betoogt dat we ons leven en de wereld kunnen verbeteren door nooit te liegen. Neil deGrasse Tyson, bekend Amerikaans astrofysicus beveelt het boek als volgt aan: “In this brief but illuminating work, Sam Harris applies his characteristically calm and sensible logic to a subject that affects us all–the human capacity to lie. And by the book’s end, Harris compels you to lead a better life because the benefits of telling the truth far outweigh the cost of lies–to yourself, to others, and to society.”

Hier zijn enkele citaten uit het boek:

1. Research suggests that all forms of lying -including white lies meant to spare the feelings of others – are associated with poorer-quality relationships.
2. Honesty is a gift we can give to other. It is also a source of power and an engine of simplicity. Knowing that we will attempt to tell the truth, whatever the circumstances, leaves us with little to prepare for.
3. A commitment to telling the truth requires that one pay attention to what the truth is in every moment.
4. Ethical transgressions are generally divided into two categories: the bad things we do (acts of commission) and the good things we fail to do (acts of omission).
5. There are many circumstances in life in which false encouragement can be very costly to another person.
6. False encouragement is a kind of theft: it steals time, energy, and motivation a person could put toward some other person.
7. When asked for our opinion, we do our friends no favors by pretending not to notice flaws in their work, especially when those who are not their friends are bound to notice these same flaws.
8. A commitment to honesty does not necessarily require that we disclose facts about ourselves that we would prefer to keep private The truth could well be, “I’d rather not say.”
9. Lies beget other lies. Unlike statements of fact, which require no further work on our part, lies must be continually protected from collisions with reality. When you tell the truth, you have nothing to keep track of. The world itself becomes your memory.
10. You can openly discuss your confusion, conflicts, and doubts.

De stelling van het boek spreekt mij wel aan. Ik denk dat ik liegen zag als iets dat weliswaar onplezierig is maar soms gewoon onvermijdelijk. Ook dacht ik dat af en toe een leugentje vertellen niet alleen niet zo slecht was maar soms misschien ethisch beter dan de waarheid vertellen (bijvoorbeeld een leugentje om bestwil).  In de loop van de jaren zijn mijn ideeën over liegen wel iets verschoven in de richting van waar Harris voor pleit. Ik zou bijvoorbeeld nooit aanbevelen om onoprechte complimenten te geven. Bij het trainen van managers pleit ik ook voor eerlijkheid in gesprekken met medewerkers. Niet alleen werkt oneerlijkheid vaak (altijd?) slecht, het is ook zo dat het vaak goed mogelijk is om eerlijk te zijn zonder mensen te kwetsen of de relatie met hen te schaden.

Het boek lezend kwamen er enkele incidentjes naar boven waarin ik zelf ooit gelogen had. In het bijzonder een geval waarin ik een, wat Harris noemt, transgression of the omission type had begaan. Ik was een junior en een senior vertelde mij schaamteloos hoe hij een klant misleid had. Hij vond dat het geen kwaad kon en lachte terwijl hij me uitlegde dat de dingen gewoon zo werkten.  Ik herinner me dat ik gechoqueerd was en boos en dat ik mogelijk een beetje protesteerde. Maar verder ging ik niet. Ik stopte het niet en maakte het niet publiek. Ik denk dat ik mijn gedrag rechtvaardigde door me voor te houden dat ik maar een junior was (wat wist ik nou helemaal?). maar nu denk ik dat ik meer had kunnen en moeten doen.

Vraag: in welke mate denk jij dat het wenselijk en mogelijk is om altijd de waarheid te spreken. Is dit iets waar je beter in zou willen worden?