Rubriek Psychologie

In het berichtje Fundamental human needs and forces beschrijf ik de drie basale behoeften uit de zelfdeterminatietheorie: 1) behoefte aan autonomie, 2) behoefte aan competentie en 3) behoefte aan verbondenheid. Vervolgens beschrijf ik vier ‘krachten’ zoals die beschreven werden in het boek Secrets of the Moneylab: 1) Resource striving, 2) Status seeking, 3) Fairness and reciprocity seeking, en 4) Group identity seeking.

Ik wilde de relatie tussen twee sets van veronderstelde basale gedragsdrijfveren onderzoeken. Elta Boshard wees mij op het SCARF model van David Rock, dat lijkt te putten uit beide sets van drijfveren en dat bestaat uit: 1) Status, 2) Certainty, 3) Autonomy, 4) Relatedness en Fairness. In het berichtje doe ik nog een andere poging om beide sets met elkaar in verband te brengen.

Lees het berichtje hier.

• Tweet

Wanneer mensen problemen hebben dan kunnen ze zich incompetent en hulpeloos voelen. Het kan zijn dat ze denken dat zij niet in huis hebben wat er voor nodig is om hun probleem op te lossen. En het kan zijn dat ze naar antwoorden buiten zichzelf zoeken om hun problemen op te lossen. Het kan zijn dat ze in dichotome termen over problemen denken: of je hebt problemen of je hebt geen problemen. Maar deze manier van kijken is noch erg realistisch nog behulpzaam. Zoals hieronder zal worden uitgelegd hebben we de sleutels tot oplossingen als wel in huis. Maar laten we eerst kijken naar waarom het normaal en logisch is dat we niet altijd zien dat we de sleutels tot oplossingen al in huis hebben.

• Tweet

Competentiemotivatie is sterk en belangrijk
Websters woordenboek definieert ‘competentie’ als een conditie of kwaliteit van effectiviteit, vermogen, toereikendheid of succes. Psychologische onderzoekers zijn competentie gaan zien als een fundamentele en universele motivatie die de evolutionaire functie heeft om mensen te helpen zich aan te passen aan hun omgeving. De behoefte aan competentie die mensen hebben zorgt ervoor dat zij dingen doen die erop gericht zijn om hun competentie te ontwikkelen. Psychologen noemen deze motivatie ‘competentiemotivatie’. In het boek Handbook of competence and motivation, leggen de auteurs Andrew Elliott en Carol Dweck uit 1) dat competentiemotivatie overal in het dagelijks leven aanwezig is, 2) dat competentiemotivatie een substantiële impact heeft op emoties en welbevinden, 3) dat competentiemotivatie gedurende het hele leven blijft werken en 4) dat competentiemotivatie bij voorkomt bij mensen uit alle culturen.

• Tweet

De behoefte aan autonomie
Eén van de dingen die we met elkaar gemeen hebben is dat we autonomie willen ervaren. Als individuen hebben we er de voorkeur aan om zo veel mogelijk zelf te kiezen van we initiëren en om zoveel mogelijk zelf de grip te houden over wat we doen en laten. De bevrediging van onze behoefte aan autonomie kan in belangrijke mate bijdragen aan onze betrokkenheid met wat we doen, met hoe goed we leren, hoe creatief we zijn, hoe goed we ons aanpassen en hoe mentaal gezond we zijn.

• Tweet

Denk over de dingen die belangrijk voor je zijn. Misschien geef je veel om creativiteit, je familie, je carrière, een goed gevoel voor humor hebben. Kies één of twee van die waarden en schrijf een paar zinnen over waarom ze belangrijk voor je zijn. Je hebt vijftien minuten.

Lees daarna dit.

• Tweet

Tijdens de NOAM opleiding oplossingsgericht coachen werken we met een live cliënt die gedurende de opleiding twee keer langskomt. De cursisten krijgen gelegenheid om stukjes van 10 minuten van een oplossingsgericht coachingsgesprek met deze (echte) cliënt te oefenen. Na elk stukje gesprek reflecteren de cursisten even op het gesprek. Tegelijkertijd interviewen wij dan de live cliënt over dat stukje gesprek. Tijdens dat stukje interview vragen we de cliënt: 1) wat werkte er wat jou betreft goed in dit stukje gesprek?, 2) welke tip(s) heb je eventueel voor de coach?

• Tweet

Al enige keren heb ik geschreven over hoe oplossingsgerichte coaches en therapeuten de aandacht van hun cliënten subtiel weten te richten (zie bijvoorbeeld Solution-focused coaches manipulate clients in the direction of their own choice by subtly directing their attention, Redirecting attention from negative to positive in 3 small steps (PCO) en Focusing people’s attention on the desired situation rather than asking them to admit they were wrong. In dit artikel wordt uitgelegd dat oplossingsgerichte professinoals via hun interventies positieve emoties triggeren die op hun beurt cliënten helpen om opener en creatiever te worden in het vinden van oplossingen. Nu is er een interessant nieuw artikel over hoe aandacht en emotieregulatie met elkaar verbonden zijn.

• Tweet

De fundamentele attributiefout
De fundamentele attributiefout verwijst naar de neiging van mensen om bij het verklaren van geobserveerd gedrag factoren binnen de persoon te overwaarderen en factoren buiten de persoon onder te waarderen. Anders gezegd: mensen overschatten het belang van dispositionele gedragsdeterminanten en onderschatten het belang van situationele gedragsdeterminanten.  Dit doen we in het bijzonder wanneer we gedrag van andere mensen verklaren. Wanneer we ons eigen gedrag verklaren, vooral wanneer dingen niet goed liepen, hebben we meer aandacht voor situationele factoren.

• Tweet

Ik heb zojuist Philip Zimbardo’s boek The Lucifer Effect, How Good People Turn Evil gelezen. Zimbardo is de sociaal psycholoog die het beroemde Stanford Prison Experiment deed in 1971, wat een klassieke demonstratie was van de macht van sociale situaties om onze persoonlijke identiteit en onze waarden en moraliteit te verstoren. De website bij het boek, The Lucifer Effect, biedt onder andere een overzicht van de inhoud van het boek en bevat secties over heldhaftigheid, weerstand bieden tegen beïnvloeding, en dehumanisering.

• Tweet