Plaats/Stem op NUjij.nlOplossingsgerichte attributie interventies
Om betekenis te geven aan de gebeurtenissen in hun leven kennen mensen causale verklaringen toe aan deze gebeurtenissen. Psychologen noemen ditproces attributie. Martin Seligman heeft, in zijn boek Learned Optimism: How to Change Your Mind and Your Life
de volgende drie dimensies van attributiestijlen beschreven:
de volgende drie dimensies van attributiestijlen beschreven:- Permanence: is de oorzaak van de gebeurtenis permanent of tijdelijk?
- Pervasiveness: zal de oorzaak van de gebeurtenis doorwerken in alle aspecten van het leven van de cliënt (permanent) of zich beperken tot deze constext (specifiek)?
- Personalization: is de oorzaak van de gebeurtenis intern (veroorzaakt door de persoon zelf) of extern (veroorzaakt door anderen)?
Seligman legde uit dat het verschil tussen optimisme en pessimisme kan worden beschreven aan de hand van deze drie dimensies. Wanneer we pessimistisch denken zijn we geneigd om negatieve gebeurtenissen te interpreteren als 1) permanent, 2) pervasive, en 3) intern. We zijn dan geneigd om positieve gebeurtenissen te zien als 1) tijdelijk, 2) specifiek, en 3) extern. Het omgekeerde is het geval wanneer we optimistisch denken. In die state of mind interpreteren we negatieve gebeurtenissen als 1) tijdelijk, 2) specifiek, en 3) extern en we interpreteren positieve gebeurtenissen als 1) permanent, 2) pervasive, en 3) intern.
In zijn boek legt Seligman uit dat een optimistische denkstijl (zoals hierboven gedefinieerd) in veel omstandigheden in het leven veel voordelen heeft en leidt tot veel positieve uitkomsten. Ook laat hij zien dan een optimistische denkstijl kan worden aangeleerd via training.
Traditioneel hebben psychologen vooral directieve interventies gebruikt om de attributiestijlen van hun cliënten te beïnvloeden.
De oplossingsgerichte benadering gebruikt non-directieve, niet confronterende interventies die op subtiele wijze invloed hebben op de attributiestijlen van cliënten. Deze interventies bevatten impliciete assumpties die langzaam en subtiel de pessimistische attributiestijl van de cliënt doen verschuiven in een meer optimistische richting. Het voordeel van meer impliciete, subtiele interventies is dat deze een defensieve respons van de cliënt voorkomen en dat deze de beleefde autonomie van de cliënt ondersteunen en, inderdaad, zijn interne attributie.
De tabel hieronder contrasteert een meer directieve interventiestijl met een meer impliciete interventiestijl.
|
Doel van de interventie is om de attributie te doen verschuiven van:
|
Enkele willekeurige voorbeelden van directieve interventies
|
Enkele willekeurige voorbeelden van oplossingsgerichte, impliciete interventies
|
|
|
Negatieve gebeurtenissen
|
Permanent → Tijdelijk
|
“Geloof me, straks gaat het beter. Je zult het zien!”
|
“Hoe zul jij straks merken dat dingen weer beter gaan?”
|
|
Pervasief → Specifiek
|
“Hoe weet jij zeker dat dit probleem op je werk ook effect zal hebben op de relatie met je vrouw?”
|
“Welke dingen in je leven hoeven er niet te veranderen omdat ze al goed genoegd gaan?”
|
|
|
Intern → Extern
|
“Geef jezelf de schuld niet. Het was jouw fout niet!”
|
“Hoe krijg jij het voor elkaar om vol te houden in zulke moeilijke omstandigheden?”
|
|
|
Positieve
gebeurtenissen
|
Tijdelijk → Permanent
|
“Waarom denk je dat dit alleen maar een kwestie van geluk was?”
|
“Welke kleine tekenen wijzen erop dat je in staat zult zijn om deze verbetering vast te houden?”
|
|
Specifiek → Pervasief
|
“Ik denk dat je wel zult merken dat andere dingen in je leven nu ook beter zullen gaan!”
|
“Hoe zal je vrouw het straks merken als het weer beter gaat op je werk?”
|
|
|
Extern → Intern
|
“Goed gedaan. Dit toont hoe intelligent jij bent!”
|
“Hoe heb je dat voor elkaar gekregen?”
|
Effective leraren: hoe doen ze het?
-
“Deze leraren slagen er vaak in om te vermijden om ooit expliciet te zeggen dat de student een fout heeft gemaakt. In plaats daarvan, wanneer ze te maken krijgen met een incorrecte aanpak of een verkeer antwoord op een vraag, zullen deze leraren een vraag stellen die indirect wijst op het bestaan van een of andere fout en, soms, op de plaats van die fout. Hun doel is om studenten ertoe te brengen om hun eigen stappen na te lopen en hun eigen fout te ontdekken, terwijl ze de negatieve motivationele consequenties vermijden van het direct wijzen op fouten en falen van de studenten.”
-
“Deze topleraren blijken ook minder geneigd te zijn om expliciete of uitbundige complimenten aan hun studenten te geven, in het bijzonder complimenten die gericht zijn op de persoon in plaats van op het proces van probleemoplossing.”
-
“Het is belangrijk om te benadrukken dat deze leraren heel vaak eerst proberen om antwoorden, verklaringen en generalisaties bij hun studenten naar boven te krijgen. Alleen wanneer deze leraren er van overtuigd zijn dat zulke minder directe tactieken onvoldoende zijn gebleken zullen ze op een directe manier hun eigen verklaringen en generalisaties geven aan hun studenten.”
Deze citaten zijn afkomstig uit dit hoofdstuk van Mark Lepper en Maria Woolverton die effectieve leraren bestudeerden: The Wisdom of Practice: Lessons Learned from the Study of Highly Effective Tutors (in dit boek).
Persoonlijkheid is veranderbaar
Een interessant nieuw artikel van Carol Dweck over de veranderbaarheid van persoonlijkheid door te focussen op overtuigingen.
“
Focusing on people’s beliefs… helps us answer in more precise ways questions like: What personality factors allow people to function well in their lives – that is, to grow and learn, sustain satisfying relationship, achieve well in school and careers, be caring toward others, or recover from setbacks? This is because beliefs can typically be defined very precisely, measured very simply, and altered through interventions to reveal their direct impact.”
Focusing on people’s beliefs… helps us answer in more precise ways questions like: What personality factors allow people to function well in their lives – that is, to grow and learn, sustain satisfying relationship, achieve well in school and careers, be caring toward others, or recover from setbacks? This is because beliefs can typically be defined very precisely, measured very simply, and altered through interventions to reveal their direct impact.”Lees het artikel hier: Can Personality be Changed? The Role of Beliefs in Personality and Change.
Psychologiestudenten
Gisteren mocht ik voor de derde keer gastcollege geven aan eerstejaarsstudenten psychologie in Groningen (zie ook dit eerdere bericht). Mijn verhaal ging hoofdzakelijk over positieve psychologie en over oplossingsgericht werken. En passant zijn ook onderwerpen als dit, dit en dit aan de orde gekomen. De reacties op deze onderwerpen was positief. Een student schreef me: “Ik vond het vandaag een erg interessant college, eigenlijk was ik niet van plan om te komen maar ik ben heel blij dat ik toch ben geweest.” Een ander schreef: : “Het gastcollege was erg interessant. Ik ben zelf ook van plan om de richting van arbeid- en organisatiepsychologie op te gaan. Ook de positieve psychologie en het oplossingsgericht denken vond ik interessant, hoewel het me wel lastig lijkt om dat onder de knie te krijgen!!”
Het geheim van slimme kinderen opvoeden
Veel mensen nemen aan dat een superieure intelligentie de sleutel tot succes is. Maar meer dan 3 decennia van onderzoek laten zien dat een overaccentuering van intellect of talent —en de implicatie dat zulke eigenschappen vast liggen – maakt dat mensen slecht met fouten leren omgaan, bang voor uitdagingen worden en ongemotiveerd om te leren. Lees verder.
Bewijs voor het nut van het gebruiken van de woorden van de cliënt
Bij oplossingsgericht coachen is één van de dingen die de coach doet het samenvatten in de woorden van de cliënt. In plaats van te interpreteren of parafraseren gebruikt de coach meestal zoveel mogelijk de woorden van de cliënt. Dit maakt het makkelijk voor de cliëntom te merken dat de coach goed geluistered heeft en hem serieus genomen heeft. Het principe van ’samenvatten in de woorden van de cliënt’, betekent inderdaad dat je als coach goed moet opletten en luisteren.
In het nieuwe boek van Ap Dijksterhuis (dat ik eerder hier al noemde), kwam ik een interessant experiment met serveersters in een restaurant tegen dat een aardig licht werpt op het gebruiken van de woorden van de client. De Nederlandse onderzoekers Rich van Baaren, Rob Holland, Bregje Steenaert en Ad van Knippenberg schreven het artikel ‘Mimicry for money: Behavioral consequences of imitation’. Dijksterhuis schrijft het volgende over dit experiment:
“Serveersters moesten, tijdens het opnemen van de bestelling, deze bestelling letterlijk herhalen ofwel ze moesten dat juist vermijden……. Serveersters die imiteerden, kregen dubbel zoveel fooi als serveersters die zich gewoon gedroegen, terwijl serveersters die imitatie vermeden slechts de helft kregen van wat ze kregen zonder zich anders te gedragen (en dus maar een kwart van de serveersters die imiteerden).”
Dit werpt een interessant licht op het belang van het gebruiken van de woorden van de cliënt. Een belangrijk aspect van het voordeel van het gebruiken van de woorden van de cliënt is dat dit de cliënt helpt om de coach aardiger te vinden. Het verbetert de relatie tussen de twee. En dit, zoals eerder al eens is aangetoond, is een belangrijke factor in het succes van coaching.
Laatste reacties