In het boek Whistling Vivaldi: And Other Clues to How Stereotypes Affect Us beschrijft sociaal psycholoog Claude Steele het werk dat hij en zijn collega’s hebben gedaan met betrekking tot het fenomeen stereotype threat.

Stereotype threat gaat over de neiging om negatieve stereotypen over je sociale categorie te verwachten, waar te nemen en door te worden beïnvloed.

Kort gezegd werkt stereotype threat als volgt. Je kent je groepsidentiteit en je weet hoe de maatschappij jouw groep ziet. Je bent je ervan bewust dat je een taak aan het doen bent waarvoor het stereotype dat men over jouw groep heeft, relevant is. Je weet, op een zeker niveau, dat je je in een hachelijk situatie bevindt: je prestatie zou een negatieve kijk op jouw groep en op jou, als lid van deze groep, kunnen bevestigen. Misschien voel je je niet bewust angstig maar je bloeddruk stijgt en je begint te zweten. Je manier van denken verandert. Je brein slaat op hol: Je wordt waakzaam voor alle dingen die relevant zijn voor de bedreiging en voor wat je kansen zijn om deze bedreiging te ontlopen. Je begint een beetje aan jezelf te twijfelen en je vraagt je af hoe terecht de stereotyperingen zijn. Je begint continu te monitoren hoe goed je het doet. Je probeert hard om bedreigende gedachten te onderdrukken over slecht presteren of over de consequentie van falen. Terwijl je deze gedachten hebt ben je afgeleid van je taak en je concentratie en werkgeheugen worden aangetast.
Gebeuren deze negatieve altijd? Nee. Er is een voorwaarde voor de negatieve effecten van stereotype threat:  de persoon in kwestie moet geven om de betreffende prestatie.  Dat is wat het vooruitzicht om het negatieve stereotype te bevestigen naar genoeg maakt om je preseteren te verstoren.
Kan er iets aan gedaan worden? Ja. het hoopvolle nieuws is dat er een aantal vaak kleine interventies is die veel kunnen helpen. Eperimenten hebben laten zien dat het op subtiele wijze verwijderen of voorkomen van stereotype threats er toe kan leiden dat prestatieverschillen tussen gestereotypeerde groepen en niet gestereotypeerde groepen deels of geheel wegvalt.

Een aantal voorbeelden van interventies van interventies die kunnen helpen om de negatieve consequenties van stereotype threat te voorkomen zijn: 1) maak duidelijk in manier waarop je kritische feedback geeft dat je hoge standaards hanteert en dat je verwacht dat de persoon aan de verwachtingen zal kunnen gaan voldoen, 2) verhoog het aantal mensen uit de sociale groep in de setting zodat een kritische massa ontstaat en de leden uit de groep zich veiliger voelen, 3) maak duidelijk dat je diversiteit waardeert, 4) stimuleer intergroep conversaties en kader deze in als leerervaringen, 5) sta de gestereotypeerde individuen toe om zelf-bevestiging toe te passen, 6) help de gestereotypeerde individuen om een narratief te ontwikkelen dat hun frustraties uitleg terwijl het tegelijk een uitzicht op positieve betrokkenheid en succes in de relevante context projecteert.

Lees meer:
De experimenten die beschreven zijn in de volgende post laten zien hoe dramatisch de effecten van stereotype threat kunnen zijn: 5 Experiments that make you think. Drie andere berichten die mogelijk de moeite waard zijn om te bekijken zijn: Stereotype vulnerability research: bridging social and ethnical performance gaps, Wise Feedback en Women, math, and stereotype threat.

Richard Wiseman vat de conclusies als volgt samen:

Een interessant bericht op BPS research digest over nieuw onderzoek van Kees Keizer en collega’s dat een bevestiging levert voor de zogenaamde Broken Window theory of crime reduction, die beschreven werd in Malcolm Gladwells boek The Tipping Point (Het omslagpunt). Kortgezegd zegt die therorie het volgende: Tekenen van klein asociaal gedrag hebben een sterk effect op de neiging van mensen om basale regels te overtreden en zelfs om te stelen. Ernstige misdaad kan worden beperkt door het terugbrengen van kleine overtredingen zoals rommel op straat gooien en graffiti. Lees het artikel hier.

Lees ook: Een eenvoudigere weg naar veiligheid (1) en Een eenvoudigere weg naar veiligheid (2)

Hier is een artikel dat een network science perspectief op geluk biedt: Happiness is a collective – not just individual – phenomenon. Hier zijn enkele van de bevindingen uit dat artikel:

The researchers found that happiness spreads through social networks. One person’s happiness triggers a chain reaction that benefits not only their friends, but their friends’ friends, and their friends’ friends’ friends. The effect lasts for up to one year. The opposite is not the case: sadness does not spread through social networks as robustly as happiness. Happiness appears to love company more so than misery. They also found that popularity leads to happiness. People in the center of their network clusters are the most likely people to become happy. However, becoming happy does not help migrate a person from the network fringe to the center. Happiness spreads through the network without altering its structure.

Herplaatsing van een bericht van een bericht van 11 september 2007 

Christine Tomori en Janet Beavin Bavelas, twee Amerikaanse onderzoekers, hebben een micro-analyse uitgevoerd van vier gesprekken van vooraanstaande therapeuten, de client-centered therapeuten Carl Rogers, en Nathaniel Raskin en oplossingsgerichte therapeuten Steve de Shazer en Insoo Kim Berg. Micro-analyse is een interessante vorm van onderzoek want het concentreert zich niet op de theorieën die ten grondslag aan de therapieën of de uitgangspunten die daarbij gehanteerd worden maar op wat de beoefenaars zich feitelijk doen in hun gesprekken (klik op het plaatje linksboven). Eén van de dingen die Tomori en Bavelas vergeleken is het voorkomen van negatieve en positieve uitingen in de gesprekken van de vier therapeuten. Ze vonden dat de oplossingsgerichte therapeuten veel meer positieve en veel minder negatieve uitingen in hun gesprekken doen. (zie het plaatje rechts).

Dit doet sterk denken aan de research die gedaan is over de positief-negatief ratio in het afgelopen decennium: “Over the past decade, scientists have explored the impact of positive-to-negative interaction ratios in our work and personal life. They have found that this ratio can be used to predict-with remarkable accuracy-everything from workplace performance to divorce. This work began with noted psychologist John Gottman’s exploration of positive-to-negative ratios in marriages. Using a 5:1 ratio, which Gottman dubbed “the magic ratio,” he and his colleagues predicted whether 700 newlywed couples would stay together or divorce by scoring their positive and negative interactions in one 15-minute conversation between each husband and wife. Ten years later, the follow-up revealed that they had predicted divorce with 94 percent accuracy. ” (bron)

Het complete artikel van Christine Tomori en Janet Beavin Bavelas vind je hier.

Lees ook: De effectiviteit van oplossingsgericht werken en cliëntgeleide contractering bij coaching en advisering: lessen uit de psychotherapie