Doen-wat-werkt

In 2007 schreef Garry Kasparov, één van de grootste schakers aller tijden, het boek Waarom het leven op schaken lijkt. In dat boek kijkt hij terug op zijn carrière en maakt hij de vergelijking tussen het leven en het schaakspel. Het boek bevat een aantal inspirerende uitspraken. Ik heb er een aantal op een rijtje gezet:

1. We moeten leren de juiste vragen te stellen en die vragen moet we vaak stellen. (p48)
2. Wat probeer ik te bereiken en hoe draagt deze zet eraan bij om dat voor elkaar te krijgen? (p51)
3. Gestage inspanning loont, zelfs als dat niet op een direct, tastbare manier is. (p101)
4. Verandering kan belangrijk zijn, maar vereist zorgvuldige overweging en een goede reden. Als je hebt verloren, kun je geneigd zijn iets te veranderen wat niet nodig is. Als je hebt gewonnen, kun je van mening zijn dat alles prima gaat, zelfs als je aan de rand van de afgrond staat. (p47)
5. De ontdekking van de juiste vragen vormt een belangrijk hulpmiddel om op koers te blijven. (p66)

• Tweet

Je richten op doen wat werkt is heel krachtig in veel situaties in het leven. Doen wat werkt komt neer op het uitvinden van nuttig en behulpzaam is en om dat toe te passen om vooruitgang in de gewenste richting te boeken. Anders gezegd betekent het dat wanneer je dingen probeert te bereiken je nauwgezet let op wat goed werkt of wat eerder heeft gewerkt in een vergelijkbare situatie en hier meer van doet. Hoewel doen wat werkt logisch en eenvoudig klinkt is dit niet altijd zo. In dit bericht leg ik uit dat wat eerder heeft gewerkt vaak niet gemakkelijk te zien is: The invisibility of what works. Ook heb ik een bericht geschreven met 6 kritische overdenkingen over doen wat werkt: 6 critical reflections on the importance of doing what works. Dit gezegd hebben herhaal ik graag dat doen wat werkt vaak een uiterst krachtige strategie is. Hier zijn drie principes die bruikbaar kunnen zijn bij het doen wat werkt (waarvan er ten minste 1 niet zo bekend is):

• Tweet

Wat is er bekend over effectief leidinggeven? Wat werkt wel en wat werkt niet? Dit zijn vragen die niet zo eenvoudig te beantwoorden zijn. Wat in de ene context werkt, werkt in de andere minder goed. Wat bij de ene persoon werkt, werkt bij de ander niet. Daarnaast is het zo dat er weliswaar vele managementboeken per jaar verschijnen en nog veel meer artikelen over dit onderwerp maar deze zijn lang niet altijd bruikbaar. De aangereikte aanbevelingen in die literatuur spreken elkaar in veel gevallen tegen, ze zijn vaak meer speculatief van aard dan gebaseerd op goed onderzoek en ze zijn ook nogal eens abstract geformuleerd en daardoor moeilijk te vertalen naar concrete situaties. Lees verder.

• Tweet

NOAM Trainingen

Recent heb ik heb ik enkele uitgangspunten van oplossingsgerichte organisatieverandering beschreven. Hier zijn ze:

1. Congruentie van de veranderaanpak: De verandering is geloofwaardig indien de manier waarop de verandering wordt ingevoerd past bij datgene wat er gerealiseerd moet worden. – Congruentie tussen veranderinhoud en veranderaanpak
2. Congruentie van de externe begeleidingsaanpak: De externe begeleiding is geloofwaardig indien de manier waarop begeleid wordt past bij datgene wat er gerealiseerd moet worden. – Hoe bereik je congruentie als externe oplossingsgerichte expert?
3. Communiceer motiveringen: Leg redenen voor doelen, regels en beslissingen uit: Verandering is sneller acceptabel als steeds goed wordt toegelicht wat het concrete verwachte belang (/voordeel) van de verandering is. – Het belang van het communiceren van een heldere motivering bij organisatieverandering

• Tweet

Doen wat werkt, één van de kernprincipes van oplossingsgericht werken, kan heel nuttig zijn bij organisatieverandering. Kort gezegd betekent doen wat werkt dat, wanneer je iets probeert te bereiken, je goed oplet op wat werkt in het heden of heeft gewerkt in het verleden en dat je daar meer van doet. Vier punten die kunnen helpen hoe doen wat werkt kan worden toegepast zijn:

• Tweet

• Tweet

Oplossingsgericht werkenden richten zich niet zozeer op interne toestanden of mentale constructen van cliënten maar in plaats daarvan op de manier waarop cliënten effectief omgaan met hun omgeving. De assumpties van oplossingsgericht werken over helpen verschillen substantieel van die van conventionele therapie en coaching. In plaats van direct advies geven op basis van ervaring of wetenschappelijk onderzoek gaan oplossingsgericht werkenden er van uit dat cliënten meer zullen hebben aan het identificeren van oplossingen binnen hun eigen ervaring. Je richten op het identificeren en versterken van wat werkt in plaats van op verklaringen in termen van persoonskenmerken en probleemoorzaken, wordt geacht de snelste en meest veelbelovende manier om cliënten te helpen vooruitgang te boeken te zijn.

• Tweet

In deze presentatie legt Daniel Dennett uit hoe begrip vaak geen voorwaarde voor competentie is. In de natuur is begrip niet de oorzaak van competentie maar het gevolg.  Natuurlijke selectie vormt over generaties heen kenmerken in organismes die hen competent maken zonder dat zij zich realiseren waarom ze competent zijn. Er is geen evolutionair voordeel om ook nog eens begrip over het waarom van de competentie in het organisme in te bouwen; het kenmerk op zich is genoeg.  ”Een vlinder met grote oogachtige vlekken op haar vleugels hoeft niet te begrijpen waarom het iets goeds is dat het die dingen heeft. Het jaagt vogels weg maar weet niet waarom.”

• Tweet

Verbetering komt vaak tot stand door onvrede over een huidige toestand om te zetten in een positief doel en door vervolgens te gaan werken aan het realiseren van dat positieve doel. Dit ombuigen van negatief naar positief is iets wat we dagelijks doen in allerlei situaties. Vaak lukt het ons goed en misschien zijn we ons er zelfs nauwelijks van bewust dat we het doen. Maar soms lukt het ons niet zo goed en blijven we hangen in onze onvrede. Dit zijn momenten waarop we vaak niet veel beters kunnen bedenken dan onze onvrede te uiten door te klagen. Op die momenten dat we blijven hangen in het negatieve kan het handig zijn om wat hulp te krijgen van een ander die ons helpt om ons denken van negatief naar positief om  te buigen. Het is meestal een van de dingen waar oplossingsgerichte coaches bij kunnen helpen. Die doen dat meestal door in drie stapjes te reageren op situaties waarin klanten hun onvrede uiten:

• Tweet