Robert Frank is schrijver van enkele zeer goede boeken over economie en moraliteit: The winner take all society, luxury fever en What price the moral high ground? Hier staat een korte bespreking van Luxury fever. Hier kun je een interview met Robert Frank beluisteren over What price the moral high ground?

De uitspraak van hierboven van Robert Frank is een mooie algemene verwoording van de het werk van Carol Dweck waar ik recent veel aandacht aan besteedde: denken dat je kwaliteiten niet ontwikkelbaar zijn zorgt ervoor dat ze niet ontwikkelbaar zijn. Geloven in de ontwikkelbaarheid van je vaardigheden en capaciteiten zorgt ervoor dat ze inderdaad ontwikkelbaar zijn.

Maar deze uitspraak van Robert Frank heeft ook veel implicaties voor economische theorieën. Zijn onderzoek laat zien dat economen ten onrechte nog steeds uitgaan van het bestaan van de homo economicus. Bekende theorieen zoals agency theory en de transactiekosten theorie zijn gebaseerd op het idee dat een mens (alleen maar) rationeel, hebzuchtig, werkaversief en opportunisitisch is. Maar het is al talloze malen aangetoond dat deze overtuigingen grotendeels niet kloppen. Niet dat hebzucht niet bestaat. Tuurlijk bestaat het. Net als opportunisme en luiheid. En niemand is er helemaal vrij van. Maar eigenschappen als altruisme, intrinsieke motivatie, volhardendheid en eerlijk bestaan evenzeer en spelen een minstens zo belangrijke rol in en buiten werk. (Voor meer details: lees onder andere het werk van Jeffrey Pfeffer, Daniel Kahneman en Eric Beinhocker). Dat vooral economisch geschoolde mensen deze kant van de realiteit onderschatten is jammer. Dit soort assumpties (dat de mens een homo economicus is) hebben namelijk het karakter van een self fulfilling prophecy. Met andere woorden: hebzucht hoeft niet te domineren maar als iedereen gaat denken en roepen dat dat onvermijdelijk is dan wordt het dat wel in toenemende mate.